Görüntü analiz yöntemleri ile kayaçların yapısal özelliklerinin tanımlanması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DOĞAN KARAKUŞ

Danışman: AHMET HAKAN ONUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Özellikle son yıllarda bilgisayar teknolojindeki gelişmelere paralel olarak görüntü alma teknolojisin gelişmesi, görüntü işleme metotlarının ölçüm ve gözlem yöntemi olarak çeşitli disiplinlerde kullanımını arttırmıştır. Görüntü işleme tekniklerinin kullanım alanlarının artmasının doğal sonucu olarak, görüntü işleme ve analiz teknikleri yoğun olarak araştırılmış ve yeni bir çok teknik endüstriyel anlamda kendine uygulama alanı bulmuştur. Bu çalışmada da görüntü işleme tekniklerinin kayaçlar üzerinde uygulanabilirliği araştırılmış ve alternatif ölçüm yöntemi olarak kayaçların bazı özelliklerinin belirlenebilirliği tartışılmıştır. Madencilik çalışmalarında kayaçların fiziksel ve mekanik özellikleri ile ilgili bilgilerin hızlı ve emniyetli bir şekilde analiz edilmesi işin devamlılığı açısından önemlidir. Alışılagelmiş metotlar ile bu çalışmaların arazide gerçekleştirilmesi zaman alan ve maliyetli işlerdir. Bunun yerine alternatif ölçüm yöntemi olarak geliştirilen görüntü işleme metotları hızlı bir şekilde analiz kolaylığı sağlayabilmektedir. Çalışma kapsamında öncelikle temel görüntü işleme metotları tanıtılarak daha önce kayaçlar üzerinde uygulanan görüntü işleme metotları ile yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir. Kayaçların özelliklerinin belirlenmesine yönelik olarak Visual Basic Programlama dili kullanılarak bir görüntü analiz programı geliştirilmiştir. Kaya Görüntü Analizi (KGA) adı verilen bilgisayar programında temel görüntü zenginleştirme ve biçimlendirme fonksiyonlarına ek olarak kayaçlar üzerinde analiz yapılmasına olanak sağlayan özel fonksiyonlar geliştirilmiştir. Bu fonksiyonlar yardımı ile ince kesit görüntülerinden mineral yüzdeleri ve tane boyut dağılımı tespit edilmiştir. Şev aynalarından alınan kaya kütlesi görüntüleri üzerinde süreksizlik analizleri yapılmıştır. Ayrıca patlatma sonrası oluşan yığının boyut dağılımıda görüntü işleme metotları kullanılarak başarı ile tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda kayaçların renk farklılıklarına dayalı özelliklerinin görüntü işleme metotları ile tespit edilebilirliği ortaya konulmuştur.