Evdeki yabancıdan emek ile evrilen babalığa: Pandemi döneminde erkeklerin kadın ve bakım ile imtihanı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENEM SAMYELİ

Danışman: Emir Özeren

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Covid-19 pandemisinin getirdiği sosyal izolasyon, çalışma yaşamının eve taşınmasına, okul ve kreşlerin kapatılmasına, aile büyüklerinden alınan bakım yardımının ortadan kalkmasına neden olarak bir yönüyle aileler için büyük bir kriz yaratmış diğer yandan, 'ev' alanını görünür kılarak cinsiyete dayalı rollerin yeniden üretiminin ve ücretsiz emeğin değerinin anlaşılması açısından benzersiz fırsatlar sunmuştur. Bu araştırmada, pandemi sürecinde ilk defa ev içi alana dahil olan erkeklerin; çalışma yaşamı, eş ile ilişkiler, ev içi işler ve çocuk bakımı deneyimlerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Araştırmada, pandemi sürecinin ev alanında nasıl deneyimlendiğinin kapsamlı bir resmini sunmak için ebeveynlik rolleri, ev içi işler ve kadın ile özdeşleştirilen bakım sorumluluğu hem erkek hem de kadın katılımcıların deneyimlerine yer verilerek tartışılmıştır. Böylece, erkeklerin toplumsal cinsiyet algısının değişimindeki sorunların nedenleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda İzmir ilinde ikamet eden, çeşitli sosyo-ekonomik ve eğitimsel düzeylere sahip, 6 yaş ve altındaki çocukları ile aynı evde yaşayan ve pandemi sürecinde farklı zamanlarda ev alanında olmayı deneyimlemiş 16 çift ile derinlemesine görüşmeler yapılarak nitel bir alan çalışması yürütülmüştür. Çiftlerle yapılan derinlemesine görüşmeler, betimsel analiz yöntemi analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan erkeklerin deneyimlerine dair söylemleri eşlerinin söylemleri ile çeşitli yönlerden karşılaştırılmış, toplumsal cinsiyet, cinsiyete dayalı iş bölümü, ebeveyn rolleri ve bakım sorumluluğuna ilişkin görüşleri değerlendirilmiştir. Bulguların değerlendirilmesinde hegemonik erkeklik, toplumsal cinsiyet yapma, anne bekçiliği ve bakım etiği kavramları kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, pandemi sürecinde ev içi alana dahil edilen erkeklerin, özellikle eşleri destekleyici ve teşvik edici bekçilik tutumları sergilediklerinde, eşitlikçi bir tutum benimsedikleri, ev içi emeğin değerini fark ettikleri, cinsiyete dayalı rolleri ve eşitsizliği azaltabilecekleri görülmüştür. Ev içi alanda daha kısa süre yer alan erkeklerin ise geleneksel toplumsal cinsiyet tutumunu ev alanında farklı pratiklerle yeniden ürettikleri görülmüştür.