Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE SİMGE ERGİN
Danışman: ELİF TÜRNÜKLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Problem kurma, öğrencilerin matematiksel anlayışının gelişimi için son yıllarda oldukça dikkat çekici bir roldedir. Birçok ülke, matematik derslerinde etkin biçimde kullanmak için çaba harcamaktadır. Problem kurmanın öğrencilerin matematiksel düşünme ve öğrenmeleri üzerine yaptığı olumlu etkisi, eğitimde sahip olduğu önemi göstermektedir. Ülkemizde yapılandırmacı eğitim anlayışıyla geliştirilen programlarla problem kurma konusu eğitim sistemimize girmeye başlamıştır. Öğrencilerin kendi problemlerini yaratmasını, katkılarını sunmasını sağlayan ortamlar yenilikçi eğitim anlayışıyla ön plana çıkmıştır. Yapılan çalışmalar ülkemizde problem kurmanın hala sınıflara yerleşen bir konumda olmadığını, problem çözme konusunun gölgesinde kaldığını göstermiştir. Problem kurma ile ilgili yapılan araştırmalarında daha çok problem kurma becerilerini belirlemek, problem çözme konusuyla ilişkisini incelemek amacıyla yapıldığı görülmüştür. Bunun yanında uluslararası düzeyde problem kurmanın yaratıcılıkla ilişkisini ele alan birçok çalışma mevcut iken ulusal düzeyde neredeyse hiç yoktur. Ayrıca geometri konularına ve problem kurma süreçlerine dair yapılan incelemelerin sayısının azlığı dikkat çekmiştir. Belirtilen durumlardan hareketle geometride problem kurma süreçleri ve yaratıcılıkları üzerine araştırma yapma fikri doğmuştur. Bu çalışmada yedinci sınıf öğrencilerinin geometride problem kurma süreçlerinin incelemek ve yaratıcılıklarına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Problem kurma çalışmalarının yaratıcılıkları üzerine etkisi olup olmadığını incelemek adına deneysel yöntem kullanılmıştır. Deneysel yöntemde öğrencilere problem kurma ile ilgili tasarlanmış olan program uygulanmıştır. Bu program kurma programı dâhilinde veri toplama aracı olarak "Problem Çalışma Kâğıdı", "Problem Çözme Soruları", "Problem Kurma Etkinlikleri" kullanılmıştır. Problem kurma etkinlikleri yaratıcılık bileşenleri göz önüne alınarak oluşturulmuştur. Katılımcıların yaratıcılık düzeylerini incelemek için ise araştırmanın amacına uygun "Torrance Yaratıcı Düşünme Testleri (TYDT)" kullanılmıştır. Öğrencilerin problem kurma süreçleri hakkında bilgi edinmek adına nitel araştırma yöntemlerine başvurulmuştur. Öğrenciler ile yapılan görüşmelerde "Görüşme Formu"dan yararlanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, Tekirdağ ilinin bir ilçesindeki bir devlet okulunda yedinci sınıfta öğrenim gören öğrenciler (n=78) oluşturmuştur. Araştırmada elde edilen nitel verilerin analizinde içe¬rik ve betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Problem kurmanın, yaratıcılık ve problem çözmeyle ilişkisini analiz etmek için de SPSS istatistik programından yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular öğrencilerin problem kurarken şekil/çizim ya da bağlamla ilgili yapılardan yararlandığını göstermiştir. Problem kurma durumlarında öğrencilerin kimi zaman aynı, kimi zaman farklı yaklaşımlarla hareket ettiği ortaya çıkmıştır. Benzer problem kurma durumlarında öğrencilerin daha çok şekle veya bağlamdaki sözel yapıya bağlı kaldıkları anlaşılmıştır. Öğrencilerin kurmuş olduğu birçok problemlerde veri, bilgi, çizim bakımından eksik veya hatalı durumlar tespit edilmiştir. Ayrıca problem kurarken öğrencilerin fazla akıcı ve esnek olmadıkları anlaşılmıştır. Araştırmada öğrencilerin geometride problem kurarken benzer süreçler yaşadığı anlaşılmıştır. Bu süreçler anlama, karar verme, uygulama, kontrol-düzeltme ve ürün evreleriyle ifade edilmiştir. Problem kurma sürecinde öğrencilerin verilen problem kurma durumunu anlamayla başlayıp, belirli yollarla karar verip, ardından uygulayıp ve isterse düzeltme-kontrolünü yapıp ürünü (problemini)oluşturduğu anlaşılmıştır. Öğrencilerin yaratıcılık ön test ile son test puan ortalamaları arasındaki farkın son test puanları lehine anlamlı farklar oluşturduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin problem çözme ve problem kurma performansları arasındaki ilişkinin de yüksek düzeyde ve pozitif olduğu saptanmıştır. Bu araştırmada sonuç olarak uygulanan problem kurma programının öğrencilerin yaratıcılıklarına olumlu katkı yaptığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma, öğrencilerin geometride problem kurma süreçleri, problem çözme ile ilişkisinin ortaya konması ve yaratıcılık bakımından değerlendirilmesi bakımından sonuçlar vermiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre problem kurma çalışmalarına yönelik önerilerde bulunulmuştur.