Leâlî Seyyid Ahmed b. Mustafa es-Sârûhânî ve Kânûnu'l-Avâmil ve Burhânü'l-Mesâil Adlı Risâlesi (İnceleme, değerlendirme ve tahkik)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET TALHA BİLİM

Danışman: MUAMMER ERBAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arapça, İslâm Dininin temeli ve kandilleri olan Kur'an ve Sünneti anlama noktasında ilk ve en önemli basamaktır. Bu basamakta ilerleyebilmek için Arapça öğreniminin sağlam temeller üzerine bina edilmesi gerekmektedir. Kur'an-ı Kerim'in yanlış okunması sebebiyle, Hz. Ali zamanında Arapça'nın doğru öğrenimi hususunda kurallar oluşturulmaya başlanmış ve âlimlerin uğraşları sonucu bugünkü hâlini almıştır. İslâm âlimleri her alanda olduğu gibi Arapça gramer alanında da çok kıymetli çalışmalar yapmıştır. Osmanlı Devleti'nde de âlimler bir taraftan medresede ders verirken diğer taraftan eser te'lif etmeye devam etmişlerdir. Bu kıymetli eserlerin bir kısmı günümüze çeşitli sebeplerle ulaşamamış, bir kısmı ise bize miras olarak kalmış fakat kütüphanelerde insanların hizmetine sunulmayı beklemiştir. Kütüphanelerde ortaya çıkartılmayı bekleyen Arapça gramer alanında birçok eser vardır. Bunlardan bir tanesi de 16. yy'da yaşamış ve eserleriyle ilme büyük katkısı olan Leâlî Seyyid Ahmed b. Mustafa es-Sârûhânî'nin, nahiv ilminde temel eser olan Abdulkâhir b. Abdurrahman el-Cürcânî'nin telif ettiği el-Avâmilü'l-Mie isimli eserindeki âmilleri delilleriyle bir araya toparlamak için kaleme aldığı Kânûnu'l-Avâmil ve Burhânü'l-Mesâil isimli risâlesidir. Biz de bu eserin nüshalarını yazma eser kütüphanelerinden temin edip, inceleme ve tahkik yaparak hem ilgili ilim erbabınına sunmak hem de ecdâdımıza olan vefa borcumuzu bir nebze olsun yerine getirmeyi hedefledik. Anahtar kelimeler: Leâlî Seyyid Ahmed b. Mustafa, Nahiv, Kânûnu'l-Avâmil ve Burhânü'l-Mesâil, Yazma eser, Tahkik