Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE ŞİMŞEK SEKRETER
Danışman: ŞERİFE REYHAN UÇKU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmanın amacı Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) tıp ve hemşirelik fakültesi son sınıf öğrencilerinde, sağlık personeline önerilen aşıların yaptırılma durumunu ve aşı yaptırmayı etkileyen etmenleri değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırmanın evrenini DEÜ Tıp ve Hemşirelik fakültelerinde 2021-2022 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 578 öğrenci oluşturmuştur. Örnek büyüklüğü bilinmeyen evrende %95 güven düzeyinde %15.3 prevalans, %3.5 hata payı ve desen etkisi 1 alınarak 407 olarak hesaplanmıştır. Örneklem seçilmemiş olup evrenin tamamına ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından ders ya da staj birimlerine gidilerek toplanmıştır. Bağımlı değişkenler öğrencilerin influenza, hepatit B, kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKK), tetanoz, suçiçeği, hepatit A ve COVID-19 ile tam aşılı olma durumudur. Araştırmanın bağımsız değişkenleri öğrenci ve ailesi ile ilgili sosyo-demografik özellikler, sağlık durumu ve sağlık davranışı özellikleri, aşı bilgi kaynakları ve eğitim durumları ile bulaşıcı hastalıkların mesleksel risk algısı ile ilgili özelliklerdir. Veri analizinde SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı bulgular, sayı, yüzde, ortalama (standart sapma), ortanca (en düşük-en yüksek değer) ile sunulmuştur. Tek değişkenli analiz olarak ki-kare, gerekli olan yerlerde Fisher'in kesin testi ve eğimde ki-kare yapılmıştır. Çok değişkenli analiz olarak lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmada 495 (ulaşma oranı: %85.6) kişiye ulaşılmıştır. Araştırma grubunun yarısından fazlasını tıp fakültesi öğrencileri oluşmaktadır; %56.6'sı kadın ve yaş ortalaması 24.1±1.9'dur. Üniversite mezunu olan ebeveyn oranı tıp fakültesi öğrencilerinde daha yüksek iken, okuma yazma bilmeyen ebeveyn oranı hemşirelik fakültesi öğrencilerinde daha yüksektir. Öğrencilerin %61.2'ünün hanede yaşayan kişi sayısı dört ve altında iken, %39.5'inin aşı karnesi mevcuttur. Tıp fakültesi öğrencilerinde aşılar ile ilgili eğitim alma oranları daha fazladır. Öğrencilerin %30.5'i hepatit A, %56.3'ü hepatit B, %56.0'ı tetanoz-difteri, %35.2'si KKK, %21.5'i suçiçeği, %4.9'u influenza ve %50.4'ü COVID-19 ile tam aşılıdır. Tam aşılı olmayı etkileyen etmenler aşıdan aşıya farklılık göstermektedir. Genel olarak en sık kadın olma, aşı karnesinin var olması, hanede yaşayan kişi sayısının dört ve altında olması, anne öğrenim durumu ortaokul ve üzeri olması tam aşılı olmayı arttırmaktadır. Tıp fakültesi öğrencilerinde anne öğrenim durumunun ortaokul ve üzeri olması ve aşı karnesinin var olması; hemşirelik fakültesi öğrencilerinde aşı karnesinin var olması tam aşılı olmayı arttıran en sık etmenlerdir. SONUÇ: Tıp ve hemşirelik fakültesi öğrencilerinde aşıları yaptırma oranları genel olarak beklenenin altında kalmıştır. Aşı olmayı etkileyen etmenler aşılarda farklılık göstermektedir. Özellikle sağlık hizmeti sunumunda ön safta yer alan iki meslek grubunun, öğrencilik yıllarında sağlık çalışanlarına önerilen aşıları yaptırmaları önemlidir. Fakülte eğitimi sırasında bu farkındalığın kazandırılması ve öğrencilerin belirli bir sistematik içerisinde aşı olmalarının sağlanması gerekmektedir. Sağlık çalışanlarının bağışıklık durumlarının takibi için sürveyans ağının kurulmasına ihtiyaç vardır. ANAHTAR KELİMELER: Aşılanma, sağlık çalışanı aşılamaları, tıp fakültesi öğrencileri, hemşirelik fakültesi öğrencileri, aşı uyumu