İzmir belediyeciliğinde Burhan Özfatura dönemi (1984-1989 / 1994-1999)


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE AKINCI

Danışman: Gülsüm Tütüncü Uğurlubay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1980’den önceki yıllarda istikrarlı bir belediye tarihçesine sahip olmayan İzmir, ancak darbeden önceki yıllarda görev yapan Behçet Uz, Osman Kibar ve İhsan Alyanak dönemlerinde gelişme gösterebildi. 1980 Darbesi sonrasında ortaya çıkan yeni belediyecilik anlayışı ve iktidar olan ANAP’ın bazı şehirlere büyükşehir belediyesi statüsü vermesi günümüzdeki belediyelerin şekillenmesinde etkin rol oynadı. İlk olarak İstanbul, Ankara ve İzmir, büyükşehir belediyesi statüsü kazandı. Burhan Özfatura da bu yeni dönüşümün İzmir’deki ilk temsilcisi konumundaydı. Yıllardır alışılagelmiş belediye statüsünden büyükşehir belediyesi statüsüne geçişin ilk yıllarında Özfatura’nın yürüttüğü belediyecilik faaliyetleri önem arz eder. O sebeple bu dönem İzmir belediyecilik tarihinde önemli bir kilometre taşıdır. Daha önce çalışılmamış, ama öncülü ve ardılı hakkında çalışmalar yapılmış olan bu dönem, günümüze kadar uzanan şehircilik ve belediyecilik tarihinin İzmir ayağını oluşturmaktadır. Bu çalışmada İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sosyal belediyecilik anlayışı ile birleştirerek yürüttüğü faaliyetler, Burhan Özfatura dönemi özelinde incelenmeye ve açıklanmaya çalışılmıştır. 1984-1989 ve 1994-1999 yılları arasında iki farklı partiden İzmir büyükşehir belediye başkanı seçilen Burhan Özfatura’nın yürüttüğü faaliyetlerin yerel tarih ve yerel yönetim çalışmaları açısından incelenmesi, İzmir kent tarihine katkı sağlanması, literatüre kaynak oluşturulması ve İzmirlilerin yaşadığı şehre dair bilgi birikiminin artırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Özfatura’nın hayata geçirdiği projelerin kente etkileri, geniş ölçekli sorunlara karşı ürettiği çözüm önerileri, kentin göç alması ve çarpık kentleşmeye karşı aldığı önlemler ve ilçe belediyeleri ile nasıl ilişkiler kurduğu konularına değinildi. Araştırmayı oluşturan temel kaynaklar arşiv belgeleri, yerel gazete arşivleri, belediye yayınları ve Burhan Özfatura ile yapılan sözlü tarih çalışmasıdır.