Transformative language learning and teaching application in an English as a Foreign Language program: A mixed methods study
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: PINAR TURAL
Danışman: Yeşim Bektaş Çetinkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde eğitim yalnızca bilginin aktarımıyla sınırlı değildir. Eğitimin asıl değeri, varsayımları, tutumları ve davranışları dönüştürme gücünden kaynaklanır. Bu durum özellikle yabancı dil eğitimi bağlamında önemlidir; çünkü yeni bir dil, yeni düşünme biçimleri sunar. Dil öğrenenler yalnızca dilsel açıdan gelişmekle kalmaz, aynı zamanda farklı bakış açılarıyla karşılaştıkça sosyal ve kişisel açıdan da gelişim gösterirler. Ancak bu yeni deneyimler, kimi zaman akademik, sosyal veya kişisel güçlüklerle sonuçlanabilecek önemli zorluklar da doğurabilir. Bu zorlukların üstesinden gelebilmek için, özellikle eleştirel yansıtma yoluyla, dönüştürücü bir dil öğrenme yaklaşımı benimsenebilir. Dönüştürücü dil öğrenimi, öğrenenlerin yeni deneyimlere eleştirel bir biçimde yaklaşmalarını kolaylaştırabilir, anlam oluşturma süreçlerini destekleyebilir ve dil öğrenimindeki çarpıtılmış varsayımlarını yeniden gözden geçirmelerine yardımcı olabilir. Bu çalışmanın amacı, İngilizcenin yabancı dil olarak öğretildiği bir programda dönüştürücü öğrenme ve öğretim uygulamasını incelemektir. Mezirow'un dönüştürücü öğrenme kuramına dayanan araştırma, temel olarak eleştirel yansıtma yoluyla öğrencilerin bakış açılarını değiştirmede dönüştürücü öğrenmenin etkilerini araştırmıştır. Bu çalışma, 2023-2024 akademik yılının güz döneminde yürütülmüştür. Katılımcılar, 52 İngilizce öğretmeni adayından oluşmaktadır. Araştırmada iç içe geçmiş yarı-deneysel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Nicel kısım için eşleştirme yöntemi ile gerçekleştirilen ön test-son test kontrol gruplu yarı-deneysel desen uygulanmıştır. Nicel veri toplama araçları olarak, Öğrenme Etkinlikleri Anketi (King, 1997) ile Sofo ve Kendall (1995) tarafından geliştirilen ve Kaşkaya (2013) tarafından uyarlanan Eleştirel Yansıtma Envanteri hem ön test hem de son test olarak kullanılmıştır. Ayrıca, açık uçlu anketler, günlükler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler nitel veri toplamak amacıyla uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi (SPSS) 22. sürümü kullanılmıştır. Nitel veri analizi, duyarlılaştırıcı kavramların tümevarımsal olarak uygulanması ve tematik analiz yoluyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları hem nicel hem de nitel veriler içermiştir. Nicel analizler, dönüştürücü öğrenme ve eleştirel yansıtma açısından deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık ortaya koymamıştır. Ancak, dönüştürücü öğrenme bakımından, kadın katılımcıların erkek katılımcılara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek düzeyler sergilediği görülmüştür. Nitel bulgular ise deney grubundaki katılımcıların dil öğrenmeye, toplumsal normlara ve kişilik algılarına ilişkin varsayım ve bakış açılarında değişimler yaşadıklarını göstermiştir. Anketler, günlükler ve görüşmelerin analizi, geçmiş deneyimlere yönelik eleştirel yansıtmanın önemini vurgulamıştır. Deney grubundaki katılımcılar epistemik, sosyodilbilimsel ve psikolojik çarpıtmalarını eleştirel biçimde irdelemiş; bazı öğrenciler, dönüştürücü öğrenme ortamı sayesinde varsayımlarında ve bakış açılarında belirgin değişimler sergilemiştir. Sonuç olarak, bu çalışma öğrencilerin dil öğrenme sürecinde karşılaştıkları çarpıtılmış varsayımlar ve zorluklara ilişkin önemli bulgular sunmuştur. Çalışma, yansıtıcı uygulamaların öğrencilerin akademik, sosyal ve kişisel alanlarda yaşadıkları güçlükleri aşmalarına yardımcı olma konusundaki etkililiğini ortaya koymuştur. Gelecek araştırmaların, daha uzun çalışma sürelerini ve daha çeşitli katılımcı gruplarını kapsayarak daha kapsamlı sonuçlar elde etmesi önerilmektedir.