Türkiye’deki Anatololacerta anatolica (Werner, 1900) türünün genom-çaplı belirteçlere dayalı filocoğrafyası


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET GÖKAY KORKMAZ

Danışman: Çetin Ilgaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, Batı Anadolu'da yayılış gösteren Anatololacerta anatolica ve A. pelasgiana türlerinin filocoğrafik yapısı, RAD-seq temelli genom çaplı SNP verileri kullanılarak incelenmiştir. Toplam 29 bireyden elde edilen veriler, iPyRAD işlem hattı aracılığıyla analiz edilmiş ve 154.001 SNP içeren yüksek çözünürlüklü bir veri seti oluşturulmuştur. Maksimum Olasılık (ML) analizi, IQ-TREE 2 yazılımı kullanılarak TVM+F+R2 modeliyle gerçekleştirilmiş; sonuçlar, bireylerin tür düzeyinde iki güçlü monofiletik gruba ayrıldığını göstermiştir. Popülasyon genetik yapısı ADMIXTURE yöntemiyle analiz edilmiş ve en düşük CV hata değeri K=2'de gözlenmiştir; bu da iki genetik kümenin varlığını desteklemektedir. Türler arasında sınırlı gen akışı dışında belirgin bir karışım saptanmamıştır. Çalışma hem morfolojik hem de moleküler belirteçlere dayalı önceki sınıflandırmaları genom çapında verilerle test ederek, A. anatolica ve A. pelasgiana arasında genom düzeyinde net bir farklılaşma olduğunu ortaya koymuş, türleşme sürecinin genetik izlerini coğrafi bağlamda açıklamaya katkı sunmuştur