Uncertainty theory in airline industry

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: CANSU MURAL

Danışman: SEREN ÖZMEHMET TAŞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, problem çözümlerinde ortam koşullarının belirsiz olması sebebiyle klasik yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlar için daha anlamlı sonuçlar veren belirsizlik teorisinin uygulaması gösterilmiştir. Hava koşulları, doğal afetler, ekonomik dalgalanmalar, ham petrol ve yakıt fiyatları, terör olayları vb. gibi beklenmedik olaylara fazlaca maruz kalması sebebiyle havayolu sektörü çalışma için uygun görülmüştür. Bu belirsizliklerin havayolu yolcu talebi değişimine olan etkisini de hesaba katarak, yolcu talebinin tahminlenmesi üzerinden belirsizlik teorisinin uygulaması örneklenmiştir. İlgili çalışmada Türkiye'nin önde gelen havayolu şirketlerinden Türk Havayolları firmasının 2006-2014 yılları arasındaki verileri kullanılarak 2015 yılının ilk çeyreği için iç hat, dış hat ve toplam yolcu talebinin tahminlemesi yapılmıştır. Öncelikle belirli koşullar altında klasik zaman serisi teknikleri olan hareketli ortalama, üstel düzeltim, Holt'un iki parametreli tekniği ve Holt-Winters tekniğinin yanı sıra kombine metodu, ardından da belirsizlik altında gri teori tahminleme yöntemi kullanılmıştır. Bu tezde uygulanan belirsizlik teorisi için bir zaman serisi tekniği olan üstel düzeltim ile belirsizlik teorisine ait uzman verisi ve deneysel belirsizlik dağılımı teknikleri birleştirilerek tahminleme için hibrit bir yöntem sunulmuştur. Belirli ve belirsiz ortamda elde edilen tüm sonuçlar, hem kendi aralarında hem de birbirleri ile hata analiz teknikleri ile karşılaştırılıp kalitatif ve kantitatif özelliğe sahip hibrit modelin ürettiği sonuçların klasik yöntemlere göre daha anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.