Çevresel iletişim, çevresel aktivizm ve müzik: Gojıra (Band) izlerkitlesi örnek olayı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR POLAT
Danışman: Levent Ergun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, çevreci duyarlılığın tarihsel gelişimini ve kültürel temellerini inceleyerek ekomüzikoloji kavramı çerçevesinde müzik, doğa ve insan arasındaki ilişkileri analiz etmektedir. 19. yüzyıldan itibaren sanayi devrimiyle birlikte çevreyle kurulan ilişkinin dönüşümü, edebi ve düşünsel metinler üzerinden tartışılmış; Moby Dick'ten Greenpeace kampanyalarına, tüketim alışkanlıklarından hayvan haklarına kadar geniş bir yelpazede çevreci söylemlerin kültürel izdüşümleri ele alınmıştır. Ekomüzikoloji, bu bağlamda yalnızca doğa temalı müziklerle değil; çevresel sorunların kültürel ve eleştirel boyutlarını odağına alan, aktivist bir yaklaşım olarak değerlendirilmiştir. İzmir barlarında ve sosyal medya topluluklarında yapılan gözlem ve görüşmeleri kapsayan tezin örnek olay incelemesi bölümünde, Fransız metal grubu Gojira'nın çevreci söylemleri, tınısal özellikleri, şarkı sözlerinin temaları ve dinleyici kitlesiyle kurduğu etkileşim bağlamında incelenmiş; metal müziğin sert yapısı içerisinde çevre bilinci yaratmaya yönelik estetik ve politik bir çaba olarak değerlendirilmiştir. Gojira, tipik metal müzik temalarının aksine, çevresel sorunları odağa alan bir söylem geliştirerek dikkat çekmektedir. Grup ismini, Japonca'da "goril" ve "balina" kelimelerinden türetilmiş "Gojira"dan alır; bu da hem kültürel hem de ekolojik bir sembol niteliği taşımaktadır. Grup üyelerinin aktivist kimlikleri, şarkı sözlerinde yer alan doğa temaları ve dinleyicilerin bu mesajlara verdiği tepkiler, çevresel iletişim ve yeni toplumsal hareketler bağlamında ele alınmıştır. Vokal tekniklerinde scream ve brutal öğeleri harmanlayan grup, sözlerinde çevresel krizler, doğanın yok oluşu ve insanlıkla doğa arasındaki ilişkiyi işlemektedir. Gojira'nın şarkı sözleri, albüm kapakları, video klipleri ve sahne görselleri çevreci mesajlarını güçlendiren araçlar olarak kullanıldığı görülmüştür. Grubun tınısal özellikleri özellikle gitar ve davul partisyonları açısından analiz edilmiştir. Gitar partisyonları sadelikle eleştirilse de dinleyiciler bu sadeliği müzikal olgunluk olarak da yorumlamaktadır. Öte yandan, davul bölümleri karmaşık yapıları ve poliritmik düzenlemeleriyle grubun karakteristik özelliği olarak öne çıkmaktadır. Metal müzik dinleyicileri tarafından grubun müzikal yapısı sert ama erişilebilir bulunmakta; farklı dinleyici profilleri tarafından hem "hafif" hem de "sert" olarak tanımlanmaktadır. İzlerkitle (audience) açısından, Gojira'nın çevreci tavrı ve politik duruşu, dinleyicilerde bir aidiyet duygusu ve etik tercih ile karşılık bulmaktadır. Metal müzik dinleyicileri Gojira'yı sıradan temalardan ayrıştırarak değerlendirir; grubun müziğinde duyarlılıkla teknik becerinin dengeli olduğu görüşü yaygındır.