Yakın arkadaşlık ilişkisinde minnettarlığın bilişsel, duygusal ve davranışsal göstergeleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN ERDUGAN
Danışman: ARZU ARAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı en yakın arkadaşın yardım davranışları ile ilgili "değer", "bedel" ve "içtenlik" algısının, en yakın arkadaşa hissedilen minnettarlık duygusunun ve minnettarlık dışavurum düzeyinin, cinsiyete ve minnettarlık eğilime göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bir diğer amaç ise minnettarlık eğiliminin; en yakın arkadaşın yardım davranışlarının "değer", "bedel" ve "içtenlik" algısı, en yakın arkadaşa yönelik minnettarlık duygusu ve minnettarlık dışavurum düzeyi tarafından yordanıp yordanmadığını test etmektir. Araştırmaya 230'u kadın ve 176'sı erkek olmak üzere toplam 406 kişi katılmıştır. Katılımcılara "Yenilenmiş Minnettarlık, Memnuniyet ve Takdir Ölçeği", "Minnettarlık Dışavurum Ölçeği", "Minnettarlığın Bilişsel Değerlendirimi Formu", "Minnettarlık Sıfat Listesi" ve "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Çok Değişkenli Varyans Analizi bulguları, en yakın arkadaşın yardım davranışlarının algılanan değer, bedel ve içtenliği, en yakın arkadaşa hissedilen minnettarlık duygusu ve minnettarlık dışavurumu üzerinde cinsiyet ve minnettarlık eğilimi temel etkilerinin anlamlı olduğunu, ancak cinsiyet ve minnettarlık eğiliminin ortak etkisinin anlamlı olmadığını göstermiştir. Hiyerarşik Regresyon Analizi bulguları, en yakın arkadaşın yaptığı yardımların değeri ve içtenliğine yönelik değerlendirmelerin minnettarlık eğilimini pozitif yönde yordarken, yardımların bedeline dair algının ve minnettarlık duygusunun minnettarlık eğilimini yordamadığını göstermektedir. Ayrıca minnettarlık dışavurumundaki artış minnettarlık eğilimindeki artışı yordamaktadır. İçerik analizi bulgularına göre, katılımcılar en yakın arkadaşlarının sağladığı psikolojik destek, maddi destek ve hastalık dönemlerinde verdikleri destek sonrasında minnettarlığı deneyimledikleri gibi, arkadaşlarının sorumluluklarına ortak olmaları ya da kendilik değerlerinde artışı beraberinde getiren olumlu davranışları sonrasında ve en yakın arkadaşın kişilik özelliklerinin de minnettarlığa yol açtığı görülmüştür. Yapılan içerik analizi sonuçlarına göre minnettarlık hissinden sonra verilen tepkiler "sözel dışavurum", "sözel olmayan dışavurum", "öteki odaklı dışavurum", "yardım" ve "diğer" başlıkları ile kategorilendirilmiştir.