Geleneksel masal anlatılarının çağdaş eğitim modellerine göre incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA AL
Danışman: İBRAHİM SEÇKİN AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz eğitim sistemi, öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini kazanmış bireyler olmalarını beklemektedir. Bu becerilerin sistematik bir şekilde öğretilmeye çalışıldığı ortam okullardır. Bu bağlamda özellikle bir beceri dersi olmasından dolayı Türkçe dersi önem taşımaktadır. Başta sözlü kültür ürünü olan ve ardından yazıya geçirilen geleneksel masal anlatıları, geçmişten günümüze eğitimsel işlevlerinden yararlanılan ve Türkçe dersinde kullanılan önemli bir metin türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmada, geleneksel masal anlatılarının çağdaş eğitim modellerinin gereklerini karşılama durumları ve bu anlatıların çocuk edebiyatı ilkeleri ile uyumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmış ve verilerin çözümlenmesinde belgesel tarama yöntemleri kapsamında değerlendirilen içerik çözümlemesinden yararlanılmıştır. Eğitsel bir işlevi bulunan geleneksel masal anlatılarının çağdaş eğitim modellerinin gereklerini karşılama durumları alanyazından hareketle 21. yüzyıl becerileri ve çocuk edebiyatı ilkeleri kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırmaya konu olan masallar Eflatun Cem Güney'in "Masallar" kitabından seçilmiş ve bu masalların 100 Temel Eser Listesinde yer alması göz önünde bulundurulmuştur. Seçilen masallar konu, değerler, ileti, karakterler, dil anlatım ve 21. yüzyıl becerileri olmak üzere altı başlıkta incelenmiştir. Kuramsal çerçeveden hareketle araştırmayla ilgili kaynaklar temel alınarak araştırmacı tarafından bir kontrol listesi hazırlanmış ve veriler bu doğrultuda çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen geleneksel masal anlatılarının konu yapılandırılmasını zayıflatan rastlantısallık, abartılmış merak ve duygusallık unsurlarını barındırdığı, masal anlatılarında işlenen konuların çocuk dünyasıyla örtüşmediği, korku ve şiddet ögelerinin örneklerine rastlanıldığı, değerlerin dengeli dağılmadığı ve 21. yüzyıl becerileri ile paralellik gösteren özyönelim, girişimcilik gibi değerlerin çok az yer aldığı, iletilerin doğrudan verildiği ve öğretici bir nitelik taşıdığı, karakterlerin gelişiminin aniden ve yüzeysel ele alındığı, kadın ve erkek karakterlerin geleneksel bir bakış açısıyla oluşturulduğu, 21. yüzyıl becerileri bağlamında geleneksel masal anlatılarının yetersiz kaldığı bunun yanı sıra masallar aracılığıyla dil becerilerinin geliştirilebileceği ancak günümüzde sık kullanılmayan ve bağlamdan hareketle de anlamı tahmin edilemeyen sözcüklerin geleneksel masal anlatılarında yer aldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, masal, 21. yüzyıl becerileri.