Şihâbüddîn Sivâsî ve Cezzâbü'l-Kulûb adlı eseri (İnceleme ve metin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULMENAF KAYA
Danışman: SÜLEYMAN GÖKBULUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, XIV ve XV. asırlarda yaşamış olan mutasavvıf ve aynı zamanda müfessir Şihâbüddîn Sivâsî'nin tasavvufa dair kaleme aldığı Cezzâbü'l-Kulûb adlı eserinin tahkik ve değerlendirmesini içermektedir. Sivâsî hayatının ilk yıllarını Sivas'ta, geri kalan kısmını da Ayasluğ'da (Selçuk) geçirmiştir. Müellif Osmanlı Devleti'nin ilk dönem ulemâsından olup, Zeyniyye tarîkatının müntesiplerindendir. Çalışmamızın iki amacı vardır: Birincisi, Sivâsî'nin tasavvufî yönünü ortaya koymak. İkincisi ise, Cezzâbü'l-Kulûb adlı eserin içeriği hakkında bilgi vermektir. Sivâsî ve söz konusu eserle ilgili Fatih Çınar tarafından bir makale ele alınmış olmakla birlikte, müellifin tasavvufî anlayışı tüm detaylarıyla incelenmiş değildir. Biz de Sivâsî'nin bu yönünü biraz daha açıklığa kavuşturarak ve tasavvuf alanıyla ilgili düşüncelerini kendisinden önceki sûfîlerin görüşleriyle karşılaştırarak sunmaya çalıştık. Bu bağlamda Sivâsî'nin tasavvufî düşüncelerini anlatan iki eseri bulunmaktadır. Tezimizde Sivâsî'nin tasavvufî bakış açısı Cezzâbü'l-Kulûb isimli eserin ışığında incelenmeye çalışılmıştır. Tezimiz giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş kısmında Sivâsî hakkında yapılan çalışmalar, tezin konusu, amacı ve yöntemi yer almaktadır. Birinci bölümde; müellifin yaşadığı dönem, hayatı, ilmî kişiliği, eserleri ve müntesibi olduğu tarîkat hakkında imkân dâhilinde bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, Cezzâbü'l-Kulûb'un -biri müellif nüshası olmak üzere- ulaşabildiğimiz altı yazma nüshasının tavsifi ve değerlendirmesi yapılmış, ayrıca eserin nüshaları ve içeriği hakkında malumatlar aktarılmıştır. Üçüncü bölümde ise, eserin tarih bakımından en eski üç nüshası karşılaştırılarak bilgisayar ortamında yeniden yazılmıştır. Nüshalar arasındaki farklılıklar tespit edilerek dipnotlarda belirtilmiş ve eserde ismi geçen şahıslarla ilgili birtakım bilgilere yer verilmiştir. Bu yöntem ile tahkik işlemi yapılmış ve söz konusu eserin tercümesi de ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Tarîkat, Seyr ü Sülûk, Şihâbüddîn Sivâsî, Cezzâbü'l-Kulûb