The relation between pedestrian experience and walkability maps: A case study in İzmir


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir Planlama Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BOCHRA MENSI

Danışman: Ebru Çubukçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda, karar vericiler tarafından yürünebilir mahalleler yaratmanın önemi defalarca vurgulanmış olsa da, kentlerde yürünebilirliğinin iyileştirilmesi hala kentsel tasarım uygulayıcıları ve araştırmacıları için çözülmemiş bir gizem olarak kalmıştır. Bu çalışmaların çoğu yaya yoğunluğuna göre insanların nerede yürüdüklerini araştırmış ve fiziksel çevrenin özellikleri ile insanların yürüme eğilimleri arasındaki ilişkiye odaklanmıştır. Ancak, bu çalışmaların yaya davranışını ne kadar iyi ölçtüğü tartışmalıdır. Bu tez, yürünebilirlik çalışmalarındaki bu boşluğu doldurmayı, kentsel çevrelerde yaya deneyimini anlamayı ve çevresel özellikler ile yaya davranışı arasındaki ilişkiyi araştırmayı hedeflemektedir. Bu tez ile, (1) yaya deneyiminin bir göstergesi olarak, yerinde gözlemlerin nasıl yapılması gerektiği ve sistematik bir şekilde ne tür verilerin toplanması gerektiği konusunda bir gözlem yöntemi kılavuzu geliştirilmesi, (2) yaya davranışının farklı fiziksel çevre özelliklerinden etkilenip etkilenmediğini değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ampirik çalışma, İzmir ve Türkiye'deki diğer mahallelerin genel özelliklerini kapsaması ve temsil etmesi nedeniyle İzmir ilinin Karşıyaka ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Tez kapsamında öncelikle 136 yayaya ait yürüme mesafesi, yürüme süresi, güzergah seçimi, hızı ve yürüyüş sırasındaki aktiviteleri olmak üzere 5 yürüme davranışı parametresi irdelenmiştir. Daha sonra yaya davranışı, farklı mekânsal kaliteye sahip alanlar arasında karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, yaya davranışlarının farklı mekansal koşullarda değiştiğini göstermiştir. Bu çalışmanın, yaya davranışını izlemeye yönelik metodolojik önerisiyle araştırma alanına katkı sağlaması ve yürünebilirliği arttıracak tasarım kriterlerini belirlemeye yönelik çalışmalar için de bir rehber olması beklenmektedir. Anahtar kelimeler: Yaya deneyimi, yaya davranışı, Yürünebilirlik, fiziksel çevre, kentsel tasarım