Erişkin hemiplejik hastalarda beden-kütle indeksinin günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDEF ÇAYIR KILINÇ

Danışman: TÜLAY TARSUSLU ŞİMŞEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmanın amacı erişkin hemiplejik bireylerde beden kütle indeksinin (BKİ) sağlıkla ilgili yaşam kalitesi (SİYK), günlük yaşam aktiviteleri (GYA) ve fiziksel aktivite seviyesi (FAS) üzerine etkilerini incelemektir. Yöntem: Çalışmaya, Tire Devlet Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü'ne başvuran, en az 1 yıl önce hemipleji geçirmiş 70 birey ve onlara refakat eden 70 sağlıklı gönüllü katıldı. Sağlıklı ve hemiplejik bireylerin sosyo-demografik bilgileri kaydedildi, hemiplejik bireylerin hastalık sonrası kilo alıp-almadıkları, aldıysa kaç kilo aldıkları sorgulandı. Boy ve kilo ölçümlerine göre beden kütle indeksleri hesaplandı. Hazırlanan değerlendirme formuna ek olarak, GYA bağımsızlık düzeyi Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü (FIM=Functional Independence Measure) ile, SİYK Nottingham Sağlık Profili (NHP=Nottingham Health Profile) ile, FAS Fiziksel Aktivite Anketi / Uluslar Arası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ=International Physical Activity Questionnaire) ile değerlendirildi. Bulgular: Hemiplejik bireylerde aşırı kilolu/obez oranı % 34.3 iken, sağlıklılarda % 30'du. Yapılan istatistiksel analizde, gruplar arasında BKİ değerleri bakımından bir fark bulunmadı (p>0.05). Gruplar arasında toplam FIM, toplam NHP ve IPAQ'ın seviye ve MET değerleri arasında bir fark bulundu (p0.05). Hemiplejik bireylerde, normal kilolu ve aşırı kilolu/obez olanlar arasında NHP'nin enerji düzeyi, fiziksel aktivite alt parametreleri ve toplam puanı arasında, IPAQ'ın MET, seviye ve oturma süresi bakımından istatistiksel olarak bir fark bulundu (p0.05). Yapılan korelasyon analizinde, hemiplejik bireylerde BKİ ile FIM ve IPAQ arasında negatif bir korelasyon, BKİ ile NHP arasında pozitif bir korelasyon gözlendi (p<0.05). Sonuç: Hemiplejik bireylerde BKİ artışı SİYK, GYA ve FAS'ı olumsuz yönde etkilemektedir. Hemiplejik bireylerin rehabilitasyon programlarının belirlenmesi ve uygulanması aşamasında BKİ problemlerinin tespiti ve var olan problemlerin giderilmesine yönelik uygulamaların bireylerin fonksiyonel iyileşme süreci ve yaşam kalitesine olumlu katkıları olacağı düşüncesindeyiz. Anahtar Sözcükler: Hemipleji; Beden-kütle indeksi; Günlük yaşam aktiviteleri; Yaşam kalitesi; Fiziksel aktivite