Keçe yapımı teknikleri ile dekoratif duvar panoları uygulamaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EVRİM MUMCU

Danışman: GONCA KARAVAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Su ile ıslatılmış yünün sıcak ortamda dövülerek, yün lifinde bulunan pulcuk tabakaların açılarak birbirine kaynaşması ve bir yüzey oluşturmasına keçe denir. Keçe, elyafların dokunulmadan ancak bir araya getirilerek yoğunlaştırılması sonucu birbirine bastırılması ile oluşur. İşlevsel kullanımının yanında, sanatsal çalışmalarda, yüne istenilen şeklin verilmesi, keçenin kullanım alanını genişletmiştir. El sanatlarının içinde önemli bir yere sahip olan keçenin ham maddesi yündür. Keçe ürünlerinde yün, genellikle doğal rengi ile birlikte, yanı sıra arzu edilen diğer renklerde de boyanarak kullanılmaktadır. Keçe üretim tekniği ülkemizde sanayi üretimi, tepme keçe üretimi ve kuru keçe üretimi olmak üzere üç şekilde yapılmaktadır. İğneli (kuru) keçe, yün liflerinin ince uçlu bir iğneyle delinerek birbirine kenetlenmesiyle oluşur. Bu tür keçe yapımı hobi amaçlı ya da sanat için kullanım durumlarında sık sık kullanılır. Tepme keçe, önce sabun suyunda ıslanan ve daha sonra kumaş ile aynı kalınlığa gelene kadar ovalanan yün liflerinin birbirine kenetlenmesi ve sıkıştırılması yöntemidir. Su ile sürtünmeden kaynaklanan basınç uygulandığında lifler birbirine kaynaşır. Kuruduğunda lifler birbirine karışmış halde kalır. Keçenin ilk defa nasıl yapıldığı ve kullanıldığı hakkında kesin veriler olmamasına rağmen; kullanımına ait en eski yazılı belge Homeros'un ‟İlyada‟ adlı eserindedir. Keçe, yeryüzünde bilinen en eski tekstil yüzeyidir. Keçe yapım ve kullanımı, göçebe hayatın sonuçlarından biri olarak, hayvancılığa önem veren Türklerin yaşamında giderek yaygınlaşmaya başlamış ve Türk sanatları içinde önemli bir yere sahip olmuştur. Keçecilik mesleğini ve keçe üretimini, gelişen teknoloji ve değişen yaşam şartları etkilemiş olup, zaman içerisinde usta ve atölye sayısında düşüş meydana gelmiştir. Yapılan bu çalışmadaki amaç; günümüze kadar, keçeciliğin geldiği noktayı örneklerle ortaya koymak, farklı sanatsal boyutlar kazandırarak, zenginleştirilmiş ve geliştirilmiş dekoratif çalışmalar yapmak ve keçe üretiminin devamına yönelik görsel önerilerde bulunmaktır