İdare Hukukunda kamu mallarından yararlanma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: REFİK KİRAZ

Danışman: OĞUZ SANCAKDAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kamu malları özel hukuk anlamındaki mallardan ayrı bir nitelik arz ettikleri için bu kategorideki mallardan yararlanmalar da özel bir öneme sahiptir. Kamu malları, nevilerine münhasır özellikleri neticesinde ayrı bir hukuki statüye tabi tutulmuşlardır.Toplumun kamu mallarından yararlanması, yararlanılan malın türüne göre değişiklik gösterebilir. Kimi mallardan herkes yararlanabileceği gibi kimi mallardan ise, sadece belli statüdeki kişiler yararlanabilir. Kamu mallarından yararlanma; anonim yararlanma, özel yararlanma ve özel istisnai yararlanma şeklinde gerçekleşmektedir.Anonim yararlanmalardaki yararlanma serbest, bedava ve eşit şartlarda gerçekleşirken; kamu mallarından özel yararlanmalarda ise, anonim yararlanmanın aksine, izne ve bedele tabi olup ayrıca geçicidir. Özel yararlanma usulünün, tahsis amacına uygun ve tahsisin yönünde gerçekleşirken; özel istisnai yararlanmalarda tahsisle bağdaşır, tahsise uygun fakat tahsisin gereklerinden olmayan yararlanmalar şeklinde gerçekleşmektedir.Özel ve istisnai yararlanmalar anonim yararlanmalardan farklı olarak, kişinin siyasal ve genel haklarının sağladığı hürriyetlerinin bir sonucu olmadığı gibi, kamu malının doğal niteliğinden veya tahsis cihetinden de kaynaklanmamaktadır. Dolayısıyla kamu malları üzerinde özel ve kişisel bir hukuki durum meydana gelmektedir. Bu durum sonucunda kişi, bu mallar üzerinde özel bir menfaat temin etmektedir.İhtilafları önlemek için, bazı özel kanunlarda hüküm altına alınan kamu malları olmakla birlikte yetersiz kalmaktadır. Dolayısıyla, kamu malları ve kamu mallarından yararlanmalar konusunda bir çerçeve kanun hazırlanmalıdır. Çıkarılacak bu çerçeve kanunda, tanımlar yapılmalı ve kamu mallarına ilişkin vasıflandırmalar ve yararlanma usulleri belirlenmelidir. Yargı organları da, kamu yararını ve kamu malları teorisinin amaçladığı hedefler doğrultusunda, yasal düzenlemeler çerçevesinde uygulamaya yön vermelidir. Doktrindeki çalışmalar da teorinin gelişmesine katkı sağlayacak biçimde, bu alan üzerinde yoğunlaşmalıdır.