Bir sosyal pazarlama yaklaşımı olarak davranış değiştirmede utanç duygusunu kullanmak: Kadına yönelik şiddet uygulaması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BEGÜM YETİŞER

Danışman: BURCU İLTER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu doktora tezi, erkeklerde utanma duygusunun kadına yönelik şiddeti durdurmak için olası rolünün bir sosyal pazarlama müdahalesinde nasıl kullanılacağını anlamak ve bu doğrultuda öneriler geliştirmek için gerçekleştirilmiştir. Bu amaç ile şiddeti önlemeyi amaçlayan kurumlarla çalışan bireylere, ve şiddetin baş aktörleri olan erkek katılımcılar ile derinlemesine mülakat ve odak grup yöntemleri ile sorular sorulmuş ve verdikleri cevaplar içeri analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bu tez birbirini takip eden üç nitel çalışmadan oluşmaktadır. İlk çalışmada, Türkiye'de kadına yönelik şiddetle ilgili kamu spotlarının incelenmesine yönelik analiz yapılmıştır. İkinci çalışmada, şiddet, erkeklerin şiddeti önlemedeki rolü ve sosyal pazarlama müdahaleleri hakkında görüşlerini almak için sivil toplum kuruluşlarının başkan ve üyeleriyle görüşmeler yapılmıştır. Üçüncü çalışmada, ikinci çalışmadaki benzer sorular odak grup çalışması yoluyla erkeklere sorulmuş ve görüşleri alınmıştır. Sonuç olarak, ilk üç çalışmada elde edilen bilgilerin kadına yönelik şiddeti azaltmak için harmanlanıp uygulanabileceği üç açıklayıcı model geliştirilmiştir. Bu modeller utanma duygusunu kullanmanın kadına yönelik şiddeti azaltmada nasıl etkili olabileceğini göstermiştir. Ayrıca empati, insanlık ve ilgili olumlu duyguların, erkeklerde olumlu davranış değişikliği yaratmak için kullanılabileceğini göstermiştir. Sonuç olarak, utanma duygusunun, etkili bir sosyal pazarlama müdahalesi ile birlikte erkeklerde olumlu davranış değişikliğini tetiklemek için kullanılabileceği düşünülmektedir ve bu doğrultuda gerçekleştirilen üç nitel çalışma sonucu elde edilen veriler ışığında üç açıklayıcı modelden önerisinde bulunulmuştur. Bu çalışmaların sonuçların, kadına yönelik şiddeti azaltmaya yönelik uygulamalarda yön gösterici olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal pazarlama, utanma, kadına yönelik şiddet, erkeklik çalışmaları.