Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sinirbilimler Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE ILGIN HOŞGELEN
Danışman: KÖKSAL ALPTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Günümüzde teknolojinin etkin kullanımı insan yaşamını oldukça kolaylaştırmaktadır. Bu kullanım sağlık alanında da yaygınlaşmış ve birçok alanda işlevsellik kazanmıştır. Sosyal biliş bozulmalarının en temel belirti kümelerinden biri olduğu şizofenide psikososyal işlevsellik kaybının ve bilişsel yeti yitiminin minimum düzeyde tutulabilmesi teknoloji temelli müdahalelerle mümkün olabilmektedir. Amaç: Bu araştırmanın amacı Türk toplumunda yaşayan şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanısı almış hastalarda teknolojik cihazlar (telefon, bilgisayar, vb.) ve internet kullanımının yaygınlığının belirlenmesi, bireylerin teknolojik cihazlar ve internet kullanımına karşı tutumunun ve hangi amaç/amaçlar doğrultusunda teknolojik cihazlar ve internet kullanımını tercih ettiklerinin saptanması, teknoloji ve internet kullanımının psikososyal işlevsellik pozitif ve negatif belirtiler gibi klinik değişkenler ile olan ilişkisinin incelenmesidir. Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran ve DSM-V tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı alan 83 hasta ve şizoaffektif bozukluk tanısı alan 17 hasta bu çalışmaya alındı. Hastalara sosyodemografik veri kayıt formu dolduruldu. Teknoloji kullanımlarını değerlendirmek için araştırmanın amaçları doğrultusunda bir anket oluşturuldu. Sosyal işlevsellik düzeyi Kişisel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP), pozitif ve negatif belirti şiddeti Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanısı almış hastaların %86'sı cep telefonu, %67'si bilgisayar, %67'si internet kullanıyordu. Hastaların %61'i herhangi bir mobil uygulama kullanırken, %47'si sosyal medya uygulamaları kullanıyordu. Hastaların en sık kullandığı uygulamalar facebook ve whatsapp (%48) uygulamalarıydı. Hastaların %55'i görüntülü konuşma yapıyordu. Genç hastalar yaşlı hastalara oranla gün içinde daha fazla internet kullanıyordu (r=-0,395, p=0,001). Cep telefonu, telefonunda internet erişimi, mobil uygulama, facebook uygulaması, whatsapp uygulaması, messenger uygulaması, mesajlaşma uygulamaları, sosyal medya uygulamaları kullanan ve görüntülü konuşm yapan hastaların negatif belirti punı kullanmayan hastalara göre daha düşüktü. Cep telefonu, telefonunda intenet erişimi, mobil uygulama, facebookk uygulaması, whatsapp uygulaması, messenger uygulaması, mesajlaşma uygulamaları, sosyal medya uygulamaları kullanan ve görüntülü konuşma yapan hastaların PSP puanı kullanmayan hastalara göre daha yüksekti. Sonuç: Bu araştırmada şizofreni ve şizoaffektif bozukluk tanılı hastaların yarısından fazlasının internet, cep telefonu ve bilgisayar kullandığını, %47'sinin sosyal medya ve %65'inin herhangi bir mobil uygulama kullandığını saptadık. Önümüzdeki yıllarda şizofreni hastlarının daha yaygın olarak internet, mobil uygulama ve sosyal medyayı kullanması olasıdır. Bu araştırmayla birlikte hastalar için günlük yaşamlarını kolaylaştıracak özel uygulamalar geliştirilmesi halinde kullanım yaygınlığının artması öngörülmektedir. Mobil uygulamalar ve sosyalmedya hastaların yaşamlarını daha yoğun etkileyebilir, ayrıca teknolojiyi kullanarak hastalık belirtilerinin iyileşmesi ve psikososyal işlevselliğinin artması sağlanabilir. Anahtar kelimeler: şizofreni, şizoaffektif bozukluk, internet, sosyal medya, mobil uygulama, e-sağlık, psikososyal işlevsellik