Türkiye'de dış borçların sürdürülebilirliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Genel İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLCAN ÖNEL
Danışman: UTKU UTKULU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Ekonomi politikası açısından dış borçların sürdürülebilirliği, özellikle 1980'li yıllarda gelişmekte olan ülkelerin yaşadıkları borç krizinden sonra önem kazanmıştır. Borçlu bir ülkenin ödeyebilirlik koşulunu yerine getirmesi, dış borcunun ve dolayısı ile dış borç politikasının sürdürülebilir olduğu anlamına gelmektedir. Genel bir ifade ile, dönemler arası bütçe kısıtını karşılayabilen bir ülkenin, dış borçlarını ödeyebilir olduğunu söylemek mümkündür. Türkiye 1978 yılında, gelişmekte olan ülkelerin 1980 yıllarında yaşadıkları borç krizinden farklı bir dış borç krizi yaşamış ve 1978-1980 yılları arasındaki dış borçlarının büyük bir bölümünü ertelemiştir. Türkiye'nin günümüzdeki dış borç göstergeleri, dış borçların sürdürülebilirliği konusunda endişelere yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de dış borçların sürdürülebilirliğini eşbütünleşme yöntemleri ile analiz etmektir. Çalışmanın en önemli özelliklerinden bîri, zaman serilerinde ortaya çıkabilecek olası yapısal kırılmaların öncelikle içsel olarak belirlenmesi ve daha sonra sürdürülebilirlik koşulu test edilirken bu kırılmaların göz önüne alınmasıdır. Türkiye için dış borçların sürdürülebilirliği araştırılırken, Hakkio ve Rush'ın (1991a) önerdikleri test edilebilir model kullanılarak ödeyebilirlik koşulunun sağlanıp sağlanmadığı test edilmiştir. Hakkio ve Rush'ın (1991a) modeli dikkate alındığı zaman, bir ülkenin dönemler arası bütçe kısıtını bozmadan dış borçlarını sürdürebilmesi için gerekli koşul, X ve MM değişkenleri arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığı olmaktadır. Çalışmada 1970-2002 dönemini kapsayan yıllık veriler kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar, Türkiye'nin dış borçlarının uzun dönemde zayıf formda sürdürülebilir olduğunu ve dönemler arası bütçe kısıtını bozmadığını işaret etmektedir. Diğer bir ifadeyle, Türkiye dış borçlarını ödeyebilir bir ülkedir. Türkiye'nin cari net dış borç stoku, gelecekte yaratılması beklenen gelirlerin bugünkü değerinden küçüktür. Ayrıca, 1998 yılında görülen ortalamadaki yapısal kırılma ve 1999 yılındaki eğim ve rejim kaymaları, Türkiye'de dış borçların zayıf formda sürdürülebilir olduğu sonucunu değiştirmemektedir.