Kalıp çeliklerinde aşınma davranışlarının iyileştirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA ERDEM

Danışman: BAHADIR UYULGAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında plastik enjeksiyon kalıplarında kullanılan kalıp çeliklerinde karşılaşılan aşınma problemlerinin belirlenmesi ve kalıp malzemesi aşınmasını azaltmaya yönelik malzeme özelliklerin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi üzerine çalışılmıştır. Çeliklerin aşınma dirençlerini arttırmak amacıyla birçok çalışma yapılmakta ve endüstride çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Bu yöntemler arasında ise en ekonomik ve kolay uygulanabilir yöntem olarak yüzey sertleştirme gösterilebilir. Yüzey sertleştirme metotlarından borlama yöntemi daha yüksek yüzey sertliği ve dolayısıyla daha yüksek aşınma direnci sağladığından tercih sebebi olmaya başlamıştır. Özetle bu tez çalışması plastik enjeksiyon kalıplarında kullanılan ön sertleştirilmiş ve ısıl işlem uygulanmış dört farklı takım çeliğine alternatif olarak görece düşük maliyetli, yüksek işleme kabiliyetine sahip 1.2311 çeliğinin borlama işlemi ile yüksek mekanik ve kimyasal özelliklere sahip kalıp çelikleri özelliklerine getirilmesi için borlama işlemi yapılarak yüksek performans elde edilmesini kapsamaktadır. Ayrıca bu konuya paralel olarak bu çalışmaya konu olan kalıp çelikleri arasında görece düşük maliyetli C1 çeliğinin ve 1.2311 alternatif çeliğinin kaplama sonrası XRD, Optik Mikroskop, spektral analiz, sertlik testi, aşınma testi ve yüzey profili tayini (yüzey pürüzlülüğü) incelemeleri yapılmıştır. Daha sonra borlama öncesi ve sonrası malzemenin aşınma ve sertlik özelliklerine olan etkileri incelenmiştir.