Skolyoz hastalarında kantitatif bilgisayarlı tomografi ile vertebra kemik mineral yoğunluğu değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ORKUN SARIOĞLU
Danışman: ALİ BALCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Skolyoz, omurganın lateral eğriliği olarak tanımlanmaktadır. Yapılan bazı çalışmalarda skolyoz hastalarında kemik mineral yoğunluğu (KMY)'nun normal popülasyona göre düşük olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmalarda skolyoz hastalarında kemik mineral yoğunluğu çoğunlukla Dual Enerji X-Ray Absorbsiyometri (DXA) ile ölçülmüştür. Projeksiyonel görüntüleme yöntemi olan DXA ile skolyoz vakalarında yanılgı olasılığı yüksektir. Bu çalışmanın amacı kemik mineral yoğunluğunun değerlendirilmesinde altın standart olarak kabul edilen KBT yöntemini kullanarak skolyoz hastalarının vertebral kemik mineral yoğunluğu değişikliklerini ortaya koymaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Hastanemiz radyolojik görüntüleme arşivi retrospektif olarak taranarak 2005-2016 yılları arasında 64 kanallı ve 16 kanallı çok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT) cihazları (Brilliance, Philips Medical Systems) ile torakolomber vertebral kolona yönelik elde olunmuş BT incelemeleri değerlendirilmiştir. Skolyoz saptanan 43 hasta ile yaş ve cinsiyet bakımından eşleşmiş 41 sağlıklı kontrol olgusu çalışmaya dahil edilmiştir. Kemik yoğunluğu, Philips iş istasyonunda (Philips Extended Brilliance Workspace V3.5.0.2254) KBT software programı kullanılarak aksiyel planda elde olunmuş BT görüntüleri üzerinde ölçülmüştür. Verilerin dağılımı Kolmogorov–Smirnov testiyle değerlendirilmiş ve normal dağılım gösterdiği saptanmıştır (p>0.05). Skolyoz ve kontrol grupları kemik mineral yoğunluğu açısından bağımsız t-testi ile karşılaştırılmıştır. BULGULAR: Çalışmamızdaki 43 hastanın 23'ü kadın, 20'si erkekti. Sağlıklı kontrol grubunun 23'ü kadın, 18'i erkekti. Hasta grubunun yaş ortalaması 14.9±10.1; kontrol grubunun yaş ortalaması 15.1±10.2 olarak ölçülmüştür. Hasta grubunun ortalama kemik mineral yoğunluğu (KMY) değeri 106.8±33.4 g/cm 3 , kontrol grubunun ortalama KMY değeri 124.9±29.1 g/cm 3 olarak ölçülmüş olup iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p= 0.009). SONUÇ: Osteoporoz erişkin hastalarda en sık görülen metabolik kemik hastalığı olmasına karşın, genç hastalarda nadir görülür. Bu çalışmada skolyozu bulunan genç hastaların KMY kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Ancak skolyoz hastalarındaki düşük kemik kalitesinin primer olarak bir sebep mi yoksa sonuç mu olduğu hala net olarak bilinmemektedir. Skolyozun kemik mineral yoğunluğu üzerindeki etkisinin anlaşılması, hem osteoporoz hem de skolyozun patofizyolojisinin anlaşılmasını sağlayarak tedavilerine katkıda bulunacaktır. İleriye dönük takip çalışmaları ile bu ilişki ortaya konulabilir. Anahtar Kelimeler: Kemik mineral yoğunluğu, skolyoz, Kantitatif Bilgisayarlı Tomografi