Sümer kil tabletleri ve uygulamalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA KARTUM
Danışman: Memduha Candan Güngör
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanlığın ilkel kabile topluluklarından medeniyete geçişi, çeşitli toplumsal gelişimsel süreçlerle gerçekleşmiştir. Bu süreç ve gelişmelerden ilki, belki de en önemlisi yazının icadıdır. Avcı toplayıcı insanın öncelikle tarıma başlaması ve hayvanları evcilleştirmesiyle yerleşik hayata geçilmiştir. İlkel, küçük topluluklar halinde yaşamdan, daha büyük topluluklar halinde yaşamaya ve dolayısıyla toplum olmaya geçen insanoğlu, toplumsal hayatı düzenlemek ve yeni başladığı küçük ticari hayatı yönetmek için kayıt tutma ihtiyacı duymuştur. Başlangıçta tarım, hayvancılık ve ticari amaçlarla başlayan bu ihtiyaç, süreç içerisinde toplum kurallarının da belirlenmeye başlaması ile çeşitli anlaşmazlıkları yahut anlaşmaları, ilerleyen gelişim süreciyle birlikte edebiyatı, tüm bunlarla birlikte yazının icadına giden bir süreci başlatmış ve medeniyetin temelini atmıştır. İnsanoğlunun bu doğal ilerleme aşamalarında öne çıkan topluluk olan Sümerler, yerleşik toplum hayatını en iyi uygulamaya geçirdiği bilinen uygarlıktır. Bu noktada uygarlık olma sebebi tam da bu yerleşik hayat düzenini sağlamak için kayıt tutma ihtiyacıyla yazıyı icat etmeleri olmuştur. Bu kayıt tutma ihtiyacı da kayıt tutulan materyal ihtiyacı doğurmuş, çeşitli denemelerden (tokenler, düğümler, ağaç kabukları vs.) sonra kil tabletler kullanılmıştır. Kil tabletler üzerindeki şekil ve sembollerle ifade edilen anlatımlara "çivi yazısı" denilmektedir. İnsanlık geçmişten günümüze hala yazıya muhtaçtır. Yazmanın, okumanın düşünmenin iletişim kurmanın önemi geçmişten günümüze sürmektedir. Hangi dilde yazılırsa yazılsın düşüncelerin kalıcı hale gelmesi tablet, kağıt yahut dijital e-kitap olsun, insanlık düşünmeye, yazmaya, iletişim kurmaya ve gelişmeye devam etmektedir. Bu çalışma medeniyet sürecinin işleyişi ve gelişimini anlamak hedefiyle Sümerlerin kil tabletleri üzerine bir araştırma olmakla birlikte, kişisel uygulamalar içermektedir. Tez çalışmasında Sümer kil tabletleri ve Sümerler ile ilgili kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Tablet çeşitlerine yer verilmiş, Sümer kil tabletleri hakkındaki bilgi, örnekler üzerinden aktarılmaya çalışılmıştır. Sümerlerin coğrafyası, tarihi, dil ve edebiyatı, kültür, sanat, mimari alanındaki gelişimleri, toplumsal yapısı, din ve mitoloji, ekonomi ve matematikle ilgili konulara değinilerek Sümerler hakkında kısaca bilgi verilmektedir. Sümer kil tabletleri referans alınarak meydana getirilen tasarımlar, uygulamalar kısmının konusunu oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sümerler, Kil Tablet, Çivi Yazısı, Seramik, Sanat.