İmam Gazâlî'nin İslam mezheplerine bakışı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA KARABULUT

Danışman: Ahmet Bağlıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İmam Gazâlî, İslam düşünce tarihinde önemli bir yer tutan, çok yönlü bir âlimdir. Kelâm, fıkıh, felsefe ve tasavvuf gibi farklı ilim dallarında derin bilgi sahibi olan Gazâlî, hakikati araştırma tutkusuyla her alanda derinlemesine çalışmalar yapmıştır. Bu tezde İmam Gazâlî'nin mezhepler hakkındaki görüşleri ve itikadî meselelerdeki yaklaşımları incelenmektedir. Gazâlî, yaşadığı XI. ve XII. yüzyıllarda Selçuklu Devleti'nin ilmî ve dinî hayatına önemli katkılar sağlamıştır. Bu dönemde farklı mezhepler arasında mücadeleler yoğun bir şekilde yaşanmıştır. Tezde, Gazâlî'nin mezhepler hakkındaki görüşleri tarihsel bağlamda ele alınarak, onun mezhepler arası değerlendirmeleri ve eleştirileri analiz edilmiştir. Gazâlî'nin mezhepler hakkındaki görüşlerini daha iyi anlayabilmemiz için hazırladığımız bu çalışma; giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte; araştırmanın konusu, önemi ve metodu ile beraber istifade edilen kaynaklardan bahsedilmiştir. Ayrıca Gazâlî'nin yaşadığı dönemin sosyo-politik ve ilmi şartları değerlendirilmiştir. Birinci bölümde, dinî hayatın etkileri ile meydana gelen mezhep mücadeleleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde, Gazâlî'nin mezheplere yaklaşımları, itikadi meselelerdeki görüşleri ve bu görüşlerin İslam düşüncesine etkileri ortaya konulmaktadır. Sonuçta, araştırmamız neticesinde ulaştığımız bilgilerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: İmam Gazâlî, İslam mezhepleri, İtikad, Selçuklu Devleti, Kelâm, Felsefe, Eleştiri