GLP-1 reseptör polimorfizmlerinin obeziteye olan etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHAFARIN MARALANI
Danışman: AYFER ÜLGENALP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pankreas β-hücrelerinden salınan GLP-1, GLP-1reseptörü (GLP-1R) ile bağlanarak insülin salınımını arttırır. GLP-1'in diyabetle olan ilişkisi dışında kilo alımı ve obezite üzerine de etkileri mevcuttur. GLP-1R geninde olası genetik değişiklikler, genotiple ilişkili olarak obezitenin görülme sıklıkları üzerine değişiklik yaratabilir. Bu amaçla, GLP-1R geninde olası mutasyon/tek gen polimorfizmlerini (SNP) bulmayı hedefledik. Kilo artışı veya obezitesi olan toplam 162 olgu, GLP-1R geni açısından analiz edilmiştir. Bu gendeki genetik değişiklikleri gösterebilmek için, literatürde tariflenmiş değişiklikler kontrol edildi ve bu nedenle değişikliklerin en sık bulunduğu üç ekzon tümüyle dizilendi. Analiz sonucu, GLP-1R'nin dördüncü ve beşinci ekzonlarında üç polimorfizm ve bir mutasyon tespit edildi. Yapılan istatistik değerlendirmeleri sonucunda, alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığına sahip grup ile insülin direnci gösteren grup arasında allel frekansları açısından anlamlı fark bulunmadı. İncelenen gende heterozigot, homozigot ve yabanıl tip arasında, vücut kütle indeksi, ağırlık, boy ve bunun gibi diğer obezite değişkenleri açısından, istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi. Olgulardan üçünde R131Q mutasyonu bulundu. Bu olgulardan birinde yağlı karaciğer bulunmakta iken hiç birinde insülin direnci gözlenmedi. Bulduğumuz polimorfizmlerin ilki rs6918287 idi. Bu polimorfizmi heterozigot olarak taşıyan bireylerde insülin direnci riskinin iki kat arttığı görüldü ve bu polimorfizmi taşıyan bireylerde A alleline sahip olanların karaciğer yağlanması için iki kat daha fazla risk taşıdığı tespit edildi. İkinci bulduğumuz polimorfizm, rs3765468 idi. Bu polimorfizmi homozigot taşıyan bireyler, heterozigot olanlara göre üç kat artmış karaciğer yağlanması riski içermekteydi. Son bulduğumuz polimorfizm olan rs6923761'i heterozigot taşıyan bireylerde artmış karaciğer yağlanması ve azalmış insülin direnci varken homozigot bireylerde insülin direncinde azalma görüldü. GLP-1R geninde görülen genetik değişikliklerin, elde edilen olasılık oranları nedeniyle, obezite ve diyabet gelişimi üzerine etki edebileceği düşünülmüştür. Bu nedenle GLP-1R geni üzerinde görülen değişikliklerin ileri araştırılması ve tüm ekzonların dizilemesi ile fonksiyonel analizinin yapılması planlanmıştır.