Multipl Sklerozlu bireylerde tekli ve ikili görevler sırasında farklı fonksiyonel yürüme koşullarının giyilebilir sensörlerle değerlendirilmesi ve yürüyüş performansının bilişsel işlevler, ikili görev harcaması, düşme ve denge güveni ile ilişkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP BEYLİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Multipl Skleroz'lu (MS) bireylerde Fonksiyonel Yürüme Değerlendirmesi'nin (FYD) tekli ve ikili görev koşulları altında giyilebilir yürüme sensörleriyle değerlendirilmesi ve ikili görev harcamasının sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması amacıyla yapıldı. Çalışmaya 16 MS'li ve 17 sağlıklı birey dahil edildi. Her iki grup Fonksiyonel Yürüme Değerlendirmesi'ni tekli ve ikili (bilişsel) görev koşulları altında giyilebilir yürüme sensörleriyle gerçekleştirdi ve yürüyüş parametreleri sensörler aracılığıyla kaydedildi. Test aynı zamanda değerlendirici tarafından gözlemsel olarak da puanlandı. Birincil sonuç ölçümleri olarak Fonksiyonel Yürüme Değerlendirmesi (FYD), ikili görev harcaması (DTC); ikincil sonuç ölçümleri olarak Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS), Zamanlı 25 Adım Yürüme Testi (Z25AYT), Multipl Skleroz Yürüyüş Ölçeği (MSYÖ-12), Sembol Sayı Modalitesi Testi (SSMT), Günlük Yaşamda İkili Görev Zorluklarının Etkisi Anketi (DIDA-Q), Aktiviteye Özgü Denge Güven Ölçeği (AÖDGÖ) ve düşme sayısı kullanıldı. Her iki grup yaş, cinsiyet, vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve eğitim düzeyi açısından benzerdi ve gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Gruplar arasında Z25AYT testi skorları açısından anlamlı fark bulunurken (p0.05). Enstrümantal değerlendirme sonuçlarına göre, tüm testlerde katılımcılar koşul faktörü açısından anlamlı fark gösterdi (p0.05). İkincil sonuç ölçütleriyle hem enstrümantal hem de gözlemsel FYD arasında anlamlı sonuçlar bulundu. Bu çalışma, enstrümantal Fonksiyonel Yürüme Değerlendirmesi'nin daha objektif sonuçlar gösterdiğini ve hafif ve çok hafif yeti yitimine sahip MS'li bireylerde bile yürüyüşteki değişiklikleri göstererek, MS'li bireyleri sağlıklı bireylerden ayırt edebileceğini önermektedir.