Bireysel ve Kolektif Benlik Tehditlerine Verilen Duygusal Tepkiler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAŞAK KÜÇÜKKESKİN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Serap Akfırat

Eş Danışman: Derya Durusu Emek Savaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma bireysel ve kolektif benlik tehditlerine verilen duygusal tepkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda bir deneysel çalışma tasarlanarak bireysel benlik tehdidi, kolektif benlik tehdidi ve kontrol grubu olmak üzere üç koşul oluşturulmuştur. Benliğe yönelik tehditler, diğerleri veya diğer gruba göre daha kötü performans sergilendiği şeklindeki olumsuz geri bildirim verilerek yaratılmıştır. Çalışmaya toplam 210 (x̄ = 24, standart sapma = 5.33) öğrenci gönüllü katılmıştır. Koşullar arasındaki farklılığı incelemek için gerçekleştirilen ANOVA sonucunda kızgınlık, üzüntü ve hayal kırıklığı duygularında farklılaşma saptanmıştır. Bu farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek üzere post hoc analizi yapılmıştır. Sonuçlara göre kızgınlık düzeyi açısından bireysel benlik tehdidi koşulundaki katılımcılar, kolektif benlik tehdidi ve kontrol koşullarına göre daha yüksek düzeyde kızgınlık duygusu hissetmişlerdir. Üzüntü duygusu bakımından, bireysel benlik tehdidindeki katılımcılar kolektif benlik tehdidi koşulundaki katılımcılardan daha fazla üzüntü hissettiklerini bildirirken kontrol koşuluyla anlamlı bir farklılaşma bulunmamıştır. Hayal kırıklığı duygusunda ise bireysel benlik tehdidi grubu kolektif benlik tehdidi grubuna kıyasla daha yüksek hayal kırıklığı bildirmişlerdir ve kontrol koşuluyla farklılaşma bulunmamıştır. Bu bulgular bireysel benlik tehditlerinin kolektif benlik tehditlerine göre daha şiddetli olumsuz duygusal tepkilere yol açtığına işaret etmektedir. Anahtar Kelimeler: Bireysel Benlik Tehdidi, Kolektif Benlik Tehdidi, Olumsuz Duygular, Sosyal Kimlik