Çocukluk astımı ve plazminojen aktivatör inhibitör-1 gen polimorfizmi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAMAZAN SOYLAR
Danışman: AYFER ÜLGENALP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Kronik inflamatuvar bir hastalık olan bronşiyal astım, çocukluk döneminde çok sık görülmektedir. Sık tekrarlayan alevlenmelere yol açarak önemli morbidite ve hastane yatışlarına neden olmaktadır. Aynı zamanda sağlık sisteminde ciddi ekonomik yüke yol açmaktadır. Astımın gelişiminde çevresel faktörler yanında genetik risk faktörleri de çok önemlidir. Hastalığın patogenezinde birçok sitokin rol oynamaktadır. Çalışmamızda bu sitokinlerden biri olan plazminojen aktivatör inhibitör-1 geni(PAI-1)' ndeki polimorfizmler çalışılarak astımlı çocuklarda tanının erken konulması ya da tanı aşamasında, tedavinin yönlendirilmesi ve devamında, hastalığın seyrinin öngörülmesinde bir belirteç olarak kullanılabileceği amaçlanmıştır.HASTALAR VE YÖNTEM: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Alerji Bilim Dalı'nda bronşiyal astım tanısı ile izlenen ve tedavi görmekte olan ailesinde atopik hastalık öyküsü olan ve olmayan çocuklar ve atopik aile bireyleri ile kontrol grubu olarak sağlıklı çocuklar alındı. Tüm olguların yaş, cinsiyet, ebeveyn akrabalığı, deri ?prick? testi, total serum IgE düzeyleri değerlendirmeye alındı. PAI-1 gen polimorfizmleri Çocuk Genetik Bilim Dalı Genetik Laboratuvarı'nda (DEGETAM) çalışıldı. Hastalar, sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldı.BULGULAR: Çalışmada astım tanısı ile izlenen 102 olgunun 64'ü erkek (%62,7), 38'si kız (%37,3); kontrol grubundaki 101 olgunun 49'u erkek (%48,5), 52'si kız(%51,5) idi. Ailesinde atopi bulunan 53 astımlı hasta grubunda 33 erkek (%62,3), 20 kız (%37,7); ailesinde atopi bulunmayan 49 astımlı hasta grubunda ise 31 erkek (%63,3), 18 kız (%36,7) birey saptandı. Yaş dağılımlarına bakıldığında ise astımlı hasta grubunun yaş ortalaması 9,24 yaş (+/-2,92 yaş); kontrol grubunun yaş ortalaması 10,84 yaş (+/-3,15 yaş) olarak bulundu. Ailesinde atopi olan astımlı çocukların yaş ortalaması 9,25 yaş (+/-3,15 yaş); ailesinde atopi olmayan astımlı çocukların yaş ortalaması ise 9,22 yaş (+/-2,69 yaş) olarak bulundu. Ailesinde atopi öyküsü bulunan ve bulunmayan astımlı hastaların ebeveynleri arasındaki akrabalık oranlarına bakıldığında iki grupta da yedi ebeveyn arasında akrabalık saptandı. Ailesinde atopi öyküsü bulunan 53 hastanın 29'unda deri ?prick? testi pozitif, 41'inde total serum IgE yüksek; ailesinde atopi öyküsü olmayan 49 hastanın 29'unda deri ?prick? testi pozitif, 26'sında total serum IgE yüksek saptandı. Ailesinde atopik hastalık yükü fazla olanlarda total serum IgE düzeyi yüksek olan olgu sayısının daha fazla olduğu görüldü. Hasta ve kontrol gruplarında PAI-1 geninin allelleri karşılaştırıldığında astımlı 87 çocukta 4G alleli ( %85,3), 15 çocukta 5G alleli (%14,7); kontrol grubunda ise 64 çocukta 4G alleli (%63,4), 37 çocukta 5G alleli (%36,6) saptandı. PAI-1 genindeki polimorfizmlerin gruplar arasındaki dağılımı incelendiğinde astımlı çocuklarda 4G/5G polimorfizmi, kontrol grubunda ise 5G/5G polimorfizmi daha yüksek bulundu. Ailesinde atopi olan ya da olmayan astımlı çocuklardan oluşan grup arasında 4G/4G, 4G/5G ve 5G/5G polimorfizmlerinin görülme oranları bakımından fark görülmedi. Atopik aile bireylerinde ise 4G alleli ve 4G/4G ile 4G/5G polimorfizmleri fazla bulundu. Deri ?prick? testi pozitif ve total serum IgE düzeyi yüksek olan olgu sayısı, 4G alleli ve 4G/4G ile 4G/5G polimorfizmleri ile korele olduğu görüldü. İki grup arasında da 4G/4G, 4G/5G ve 5G/5G genotipleri ile deri ?prick? testi pozitifliği ile total serum IgE yüksekliği arasında istatistiksel anlamlılık görülmedi.SONUÇ: Astımlı çocuklarda ve atopik aile bireylerinde PAI-1 geninin 4G alleli ile 4G/4G ve 4G/5G polimorfizmlerinin sıklığı fazla bulunmuştur. Kontrollerde ise 5G/5G genotipi daha fazla saptanmıştır. DT pozitif ve tsIgE düzeyi yüksek olan hastalarda 4G alleli ile 4G/5G polimorfizminin sıklığı fazla bulunmuştur; fakat istatistiksel anlamlılık görülmemiştir. Hastalar arasında tsIgE düzeyi yüksek olan çocuk sayısı ailesinde atopi öyküsü olan grupta fazla bulunmuştur.