Balkanlardan Anadolu'ya sürgün ve zorunlu göçler (1876-1912)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDEM DİNÇER

Danışman: HASAN TANER KERİMOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sürgün cezası tarih boyunca, en ilkel kabilelerden en uygar medeniyetlere kadar birçok toplum tarafından kullanılagelmiştir. Osmanlı Devleti de kuruluş yıllarından itibaren, farklı dönemlerinde farklı anlayışlar çerçevesinde bu yöntemi hukuki yapısına dahil etmiştir. Hem toplu sürgünlerde bir iskân politikası olarak hem de bireysel suçları cezalandırmak adına sürgün yöntemine başvurmuştur. Kuruluş yıllarında padişah fermanlarında yer alan sürgün uygulaması, Tanzimat dönemi batılılaşma hareketleri neticesinde ilan edilen Batı tarzı modern ceza kanunların da kendisine yer bulabilmiştir. Sürgün cezası, 1876 yılında ilan edilen Osmanlı'nın ilk anayasası Kanun-ı Esasi'nin de 113. Maddesinde yer alarak anayasal bir ceza haline gelmiştir. 1908'deki II. Meşrutiyet ilanı ile birlikte Meclis-i Mebusan çalışmalarında da sürekli gündemde olan sürgün cezası, II. Abdülhamit ve İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından Balkanlar'da birçok suçun cezalandırılmasında kullanılmıştır. Bu araştırma, sürgün cezasının tarihsel süreci ve hukuki yapısını incelendikten sonra, 1876 ile 1912 yılları arasında Balkanlar'dan Osmanlı'nın diğer vilayetlerine gerçekleştirilen sürgün uygulamalarına yer vermiştir. Anahtar kelimeler: Sürgün, kürek, kalebent, nefy, teb'id.