Üniversite sayısının artmasının yerel büyüme dinamiklerine etkisi: Türkiye örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DÜNDAR AYDIN

Danışman: FIRAT GÜNDEM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yükseköğretim kurumları eğitim ve öğretim, araştırma ve geliştirme faaliyetleri ve yönetim rolleri aracılığıyla bölgesel büyüme ve kalkınmayı etkilemektedir. Bu nedenle, yükseköğretim kurumları bölgelerin beşeri ve sosyal sermayesindeki gelişme ve iyileşmelerin temel kaynaklarından biridir. Literatürde, yükseköğretim kurumları bölgesel ekonomilerin büyümesi ve kalkınması için temel araçlar olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, araştırmacılar yükseköğretim kurumlarının yerelleştirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Yerel düzeyde ekonomik büyüme ve kalkınma sürecini geliştirmeye yönelik politikalar uygulayan Türkiye de belirli dönemlerde üniversitelerle ilgili bir dizi politikayı hayata geçirmiştir. Öte yandan Türkiye'de üniversiteler ileyerel dinamikler arasındaki ilişkiler, en basit anlamıyla üniversite kuruluşkararları, merkezi otorite tarafından belirlenmekte ve dolayısıyla üniversitenin yerel toplumla ilişkileri merkezi otoritenin yönelimleri doğrultusunda gerçekleşmektedir. Dolayısıyla Türkiye uluslararası örneklerden farklılaşmaktadır. Bu doğrultuda, Türkiye'de yerel ekonomik büyüme ve kalkınma süreçlerine katkı sağlayabileceği düşüncesiyle yerele yayılan üniversitelerin kuruldukları bölgelerde beklenen etkiyi yaratıp yaratmadıkları bu tezin temel araştırma sorusunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda bölgeler arası karşılaştırmalar yaparak bölgelerin ekonomik durumunu yerel veriler ışığında incelemek sonuçları yorumlamak açısından anlamlıdır. Bu tezde, üniversiteler ve yerel büyüme dinamikleri arasındaki ilişki, il bazında veriler kullanılarak mekansal rejim regresyonları ile analiz edilmiştir. İllerin mekansal sınıflandırması Kalkınma Bakanlığınca kullanılan hazırlanan Sosyal ve Ekonomik Gelişmişlik (SEGE) gruplarına göre yapılmış, böylelikle söz konusu politikanın sonuçları ulusal ve bölgesel bazda incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Bölgesel Kalkınma ve Büyüme, Yükseköğretim, Panel En Küçük Kareler Yöntemi, Chow testi.