Beyindilbilimi açısından afazili hastalarda perseverasyon


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Genel Dilbilim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL ÖZCAN

Danışman: GÜLMİRA KURUOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil ve beyin ilişkisini inceleyen beyindilbilimi, bireylerde ortaya çıkan dil sorunları ile de ilgilenmektedir. Bu sorunlardan birisi, beynin sol yarıküresindeki bir hasar sonucu meydana gelen afazidir. Afazi sonucunda ortaya çıkan problemlerden biri olan perseverasyon, verilmesi beklenen yeni yanıtın yerine, önceki ya da farklı bir yanıtın uygun olmayan bir biçimde ve istem dışı olarak tekrarlanmasıdır.Bu çalışmanın amacı; perseverasyonun afazi türleri ve afazi sonrası geçen süre ile ilişkisini ortaya koymak, adlandırma ve tekrarlama fonksiyonlarında ortaya çıkan perseverasyon oranını belirlemek ve en sık görülen perseverasyon türünü saptamaktır. Çalışmanın veri tabanını Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı İnme Polikliniği'ne ve Ege Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'na başvurarak afazi tanısı almış 10 akıcı ve 16 tutuk afazili hasta oluşturmaktadır. Araştırmada öncelikle hastalara Ege Afazi Testi ile genel dil değerlendirmesi yapılmış, ardından bu tez kapsamında hazırlanan Adlandırma-Tekrarlama Değerlendirme Ölçeği uygulanarak hastaların konuşmalarındaki perseverasyonlar saptanmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel analizler ile değerlendirilerek yorumlanmıştır. Değerlendirmeler sonucunda afazi türünün ve afazi sonrası geçen sürenin perseverasyon üzerinde bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Tekrarlama ve adlandırma etkinlikleri karşılaştırıldığında ise adlandırma etkinliğinde daha fazla perseverasyon yapıldığı görülmüş ve en sık yapılan perseverasyon türünün aralıklı perseverasyon olduğu belirlenmiştir. Perseverasyona yönelik ülkemizde henüz kapsamlı bir çalışma mevcut olmaması nedeniyle bu tezde ortaya çıkarılan sonuçların beyindilbilimi, afazi incelemeleri ve terapi alanlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Afazi, perseverasyon, beyindilbilimi