Çapraz lamine ahşap çok katlı konutların Türkiye koşullarında üretimi için bir model önerisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU YÜREKLİ
Danışman: Özgül Yılmaz Karaman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanlar, en doğal gereksinimlerinden olan barınma ihtiyacını insanlık tarihi var olduğundan itibaren çeşitli malzemeler ve yapım yöntemleriyle gidermişlerdir. Ahşap da bilinen en eski strüktürel malzemelerden ve yapım yöntemlerinden birisidir. Dünyada endüstrileşmenin başlaması ile hem beton ve çelik gibi alternatif malzemelerin üretilmesi hem de hızla artan şehir nüfusunun barınma ihtiyacını gidermek için dikey yapılaşmaya gereksinim duyulması ve ahşabın yangın dayanımı ve strüktürel dayanımının beklenen performansı göstermemesinden dolayı konut strüktürlerinde ahşap yapım sistemlerinin kullanımı bir dönem durma noktasına gelmiştir. Ancak 20.yy başlarında yapı sektöründe sürdürülebilirliğin ön plana çıkması ve ahşap malzeme teknolojisinin gelişmesiyle endüstriyel ahşapların üretilmesi bu malzemenin tekrar yapı strüktür çözümlerinde kullanılmaya başlamasını sağlamıştır. 2000'li yılların başlarında özellikle Avrupa'da çapraz lamine ahşaplar çok katlı konutların yapımında kullanılmaya başlanmış ve devamında tüm dünyada hızla yayılmaya başlamıştır. Dünyada endüstriyel ahşap konusunda yaşanan gelişmelerle birlikte CLT malzemenin çok katlı konut yapımında kullanılabiliyor olması ve bu malzemenin deprem ve yangın dayanımı açısından beklenen performansı karşılayabilmesi, Türkiye'de konut üretiminde alternatif bir yapım sistemi olarak düşünülmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Özellikle ülkemizde son yıllarda yoğun olarak yapılan kentsel dönüşüm uygulamaları ve yıkıcı depremler göz önüne alınırsa CLT malzeme ile üretilen ahşap yapılar çevre dostu, sürdürülebilir özelliğiyle de konut yapımında bir alternatif olarak değerlendirilmelidir. Bu çalışmada, CLT panel malzeme ile ilgili kapsamlı bir literatür araştırması yapılarak, Dünyada CLT panel kullanılarak yapılan çok katlı konut yapıları analiz edilmiş ve CLT panelin bu yapılardaki kullanım koşulları tespit edilmiştir. CLT panelin Türkiye koşullarına uygunluğu araştırılmış ve ülkemizde CLT panel kullanılarak planlanacak olan çok katlı konut yapıları için bir model önerilmiştir. Önerilen bu model doğrultusunda planlanan 2 adet farklı yükseklik ve çekirdek çözümüne sahip çok katlı konut tasarımının statik, ısı ve nem yalıtımı, ses yalıtımı hesaplamaları ülkemizde güncel olarak kullanılan yönetmeliklere göre yapılmış ve bu doğrultuda yapıların detay çözümleri tespit edilmiştir. Yüksekliği daha fazla olan yapının yaşam döngüsü analizi yapılarak yapının tüm süreçlerinde sebep olduğu çevresel etkileri ve etki değerlendirmesi ortaya konmuştur. Tezin birinci bölümünde; problemin tanımlanması, amaç, kapsam ve yöntem aktarılmıştır. İkinci bölümde, CLT panel üretimi ve yapısal özellikleri ile yapıda kullanımı incelenmiştir. Üçüncü bölümde, CLT panelin çok katlı konut üretiminde kullanım koşullarının değerlendirilmiş ve dünyadaki çok katlı CLT konutların analizleri yapılmıştır. Dördüncü bölümde CLT panel ile çok katlı konut üretimi için Türkiye koşulları ele alınmış, CLT panelin üretimden yapıma kadar olan sürecinin ülkemizdeki mevcut durumu ve olanakları değerlendirilmiştir. Beşinci Bölümde, tüm bu araştırmalar ve tespitlere dayanarak Türkiye koşullarına göre tasarlanan farklı yükseklik ve çekirdek çözümüne sahip çok katlı konut yapılarının statik ve yapı fiziği hesaplamaları yapılmıştır. Altıncı Bölümde, sonuç ve öneriler sunulmuştur. Bu çalışmanın; ülkemizde CLT panelin çok katlı konut üretiminde kullanımının başlamasına katkı sağlayarak, ülkemiz koşullarında depreme dayanıklı, sürdürülebilir ahşap çok katlı konut tasarımı ve uygulamalarına öncülük edebileceği varsayılmaktadır.