Nargile, sigara ve pasif sigara içiciliğinin akciğer mukosilier klirensi ve idrar kotinin düzeyine etkileri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NALAN EŞREFOĞLU KÖSEOĞLU

Danışman: EYÜP SABRİ UÇAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Nargile içiciliğinin solunum sistemi üzerine etkilerini gösteren çalışmalar sınırlı sayıda olmakla birlikte bu çalışmalarda nargile içiciliğinin diğer tütün içim şekilleri gibi zararlı olabileceği gösterilmiştir. Nargile tiryakilerindeki solunum fonksiyon testi parametrelerindeki etkilenme boyutları birkaç çalışma ile gösterilmiştir: Ancak solunum sisteminin önemli doğal savunma mekanizması olan mukosilier klirensi üzerinde nargile içiciliğinin etkileri ve olası mekanizmaları bilinmemektedir. Çalışmamızda, sigara ve nargile içicileri ile pasif tütün dumanına maruz kalan insanlarda mukosilier klirens mekanizmasının ne düzeyde etkilendiğini araştırmak için inhalasyon sintigraflsi kullandık ve her üç gruptaki tütün maruziyet miktarını idrar kotinin düzeyleri ile saptayarak bunları kendi içinde ve gruplar aralarında istatistiksel olarak karşılaştırdık. Solunum fonksiyon testi parametrelerine bakıldığında sigara içicileri, nargile içicileri ve pasif içiciler arasında solunum fonksiyon testi parametreleri açısından istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Çalışmamızda mukosilier klirens hızlarına yönelik inhalasyon sintigrafisinde Tc-99m DTPA ile yapılan bu ölçümlerde oluşan epitelyal geçişin önlenmesi için moleküler yapısı nispeten büyük olan Tc-99m Tin kolloid kullanıldı. Her iki akciğer için periferik ve santral alanlarda mukosilier klirensin nargile içicilerinde sigara içicilerine ve pasif içicilere göre istatistiksel anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı. Yine sigara içicilerinde pasif içicilere göre mukosilier klirens anlamlı düzeyde azalmış olarak saptandı. 62Çalışmamızda spektrofotometrik bir teknik olan enzim immünassay ile idrar kotinin düzeylerini saptadık. En düşük idrar kotinin düzeyleri pasif içici grubunda ve daha sonra nargile içicilerinde saptandı. Sigara içicileri ve nargile içicileri arasındaki kotinin düzeyi farkı istatistiksel olarak anlamlı saptandı. İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber sigara paket-yılı ve nargile baş-yılı arttıkça her iki akciğerde santral ve periferik alanlarda mukosilier klirens artma eğiliminde olarak saptandı. Mukosilier klirensteki artmış gibi görünen bu aktivite azalmasının esas nedeni normalde emilim için büyük olan tin kolloidlerin bozulmuş epitelyum bütünlüğüne bağlı artmış alveolar permeabilite ile eliminasyonu olabilir. Bu konunun tam olarak aydınlanması için eş zamanlı permeabilite ve mukosilier klirens çalışılmasına imkân sağlayan inhalasyon sintigrafisi teknikleri ile yapılacak çalışmalara gereksinim vardır. Sonuç olarak, mukosilier klirens nargilede en fazla olmak üzere tütün kullanımı ile istatistiksel anlamlı olarak azalmış saptandı. Solunum fonksiyon testi parametreleri her üç grupta birbirine yakın olarak saptandı ve gruplar arası istatistiksel anlamlılık saptanmadı. İdrar kotinin düzeyi sigara içenlerde en yüksek ve nargile içicilerinde daha düşük ve pasif içicilerde oldukça düşük seviyelerde saptandı. Gruplar arası istatistiksel anlamlılık mevcuttu. 63