Erken Bizans Dönemi'nde Orta ve Güney Yunanistan'daki Slav izleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR TÜRKAY

Danışman: BİNNUR GÜRLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Göç, insanların ilk bulundukları ve kök saldıkları coğrafyadan başka bir coğrafyaya geçici ya da kalıcı bir zaman için yaptığı bir iskan hareketidir. Göç, bireysel olduğu gibi kitlesel olarak da gerçekleşebilir ve kitlesel olarak yapılan göçler çoğu kez yeni yerleşilen coğrafyanın kaderini ve süregelmiş olan tarihsel varlığına yeni bir boyut kazandırarak değiştirmiştir. Göçlerin sebebi tarihsel süreçte çoğu kez kuraklık, kıtlık, iklim değişiklikleri barındıran ekolojik ve klimatolojik sebepler olduğu gibi bazen de insanların sebebiyet verdiği savaşlar ve başka yerlerdeki zenginliklerin fırsatından yararlanma isteğinden ileri gelmektedir. Antik Çağ'daki Roma İmparatorluğu'nun devamı olan Bizans İmparatorluğu, Batı ve Doğu Akdeniz'de uzun yıllar boyunca hüküm sürmüş ve devamı olduğu eski imparatorluğun ekonomik ve kültürel zenginlik mirasını da devralmıştır. Ancak Roma'nın zenginliğinin Romalılar tarafından barbar diye nitelendirilen ve büyük çoğunluğunu çeşitli Germen kavimlerinin oluşturduğu kavimleri cezbetmesi gibi daha sonra Bizans İmparatorluğu'nun bünyesindeki zenginlik de Slav, Avar, Bulgar, Peçenek, Ostrogotlar gibi farklı kavimleri cezbetmiştir. Bu çeşitli kavimlerden özellikle Slav kavimleri Doğu Avrupa'dan Balkan Yarımadası'na gelerek neredeyse tüm yarımadaya kalıcı olarak yerleşmişlerdir. Slavların Erken Bizans Dönemi'nde yerleştiği coğrafi bölgelerden biri de Yunanistan'dır. Roma İmparatorluğu'nun topraklarındaki barbar kavimlerini bünyesine katma konusundaki başarısızlığının aksine Bizans İmparatorluğu, Yunanistan'ı işgal eden Slavları Bizanslılaştırmıştır; ancak yine de imparatorluğa yeni katılan bu unsur, yerleştikleri yerdeki halkların dilsel özelliklerine ve yaşamlarına hatta Bizans İmparatorluğu'nun iç ve dış siyasetine etki etmişlerdir. Yapılan bu çalışmanın amacı ülkemizde yeteri kadar bilinmeyen Yunanistan'da yaşanan Slav istila ve göçünün tarihsel süreci, yerleşimi ve kanıtlarını, Erken Bizans Dönemi'nde Orta ve Güney Yunanistan'ın iç durumu hakkında kısa ve öz bir şekilde genel hatlarıyla okuyucuya bilgi vermek, az bilinen Slav materyalini Türk arkeolojisine sunmak ve aynı zamanda Bizans İmparatorluğu'nu tanıtmaktır. Anahtar Kelimeler: Bizans, Slavlar, Yunanistan, Balkanlar, Ege Denizi, Orta Çağ, Göç