Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SANEM EREN
Danışman: NUR ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Juvenil idiyopatik artrit (JİA), çocuklarda sık görülen, çeşitli proinflamatuvar sitokinlerin aşırı salgılandığı, buna bağlı olarak anoreksi ve kilo kaybının sıklıkla hastalığa eşlik ettiği kronik romatolojik bir hastalıktır.Araştırmamızda JİA'lı hastalarda iştah ve inflamasyonla ilgili olan ghrelin, yağ dokusu sitokinleri (leptin, adiponektin ve rezistin) ve proinflamatuvar sitokinlerin (IL-6 ve TNF-?) düzeylerinin araştırılması; ayrıca bu adipokin ve sitokinlerin hastalardaki iştah (besin alımı) ve nutrisyonel durum ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Hastalar ve Yöntem: Araştırmamızda 40 JİA'lı hasta (19 aktif, 21 inaktif hasta) ve 32 sağlıklı kontrol kesitsel olarak değerlendirildi. Tüm hastaların sosyodemografik verileri, JİA alt grupları, kullanmakta oldukları antiromatizmal tedaviler ve hastalık belirti ve bulgularının süresi kaydedildi. Hastaların ve kontrol grubundaki çocukların tam fizik muayeneleri yapılarak vücut ağırlığı (VA), vücut boyu (VB), vücut kitle indeksi (VKİ), boya göre vücut ağırlığı (BGVA), Tanner evrelemesi kaydedildi. Hastalardan ve kontrol grubundaki çocuklardan 24 saatlik besin alım öyküsü istendi.12 saatlik açlık sonrası ghrelin, proinflamatuvar sitokinler (IL-6, TNF-?), yağ dokusu sitokinleri (leptin, adiponektin, rezistin) için kan örnekleri alındı. Serum örnekleri ?sandwich ELISA? yöntemi ile çalışıldı. Yağ dokusu sitokinleri VKİ'ye oranlanarak rölatif değerler hesaplandı.Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında vücut ağırlığı (VA), boy, vücut kitle indeksi (VKİ), boya göre vücut ağırlığı (BGVA) dağılımı açısından fark yoktu. Günlük diyet listesi oluşturmuş olan 26 hasta ve 10 kontrol arasında günlük enerji alımı açısından fark saptanmadı. Hasta ve kontrol grubu arasında ghrelin, proinflamatuvar sitokinler olan TNF-?, IL-6 ve yağ dokusu sitokinlerinden olan rezistin değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Hasta ve kontrol grubu arasında rölatif adiponektin düzeylerinde (sırasıyla 0.26 ± 0.04; 0.39 ± 0.04; p=0.041) ve rölatif leptin düzeylerinde (sırasıyla 0.39 ± 0.05; 0.62 ± 0.07; p=0.011) istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü. Rölatif adiponektinde aktif grupla (0.21 ± 0.02) inaktif grup (0.30 ± 0.08) arasında gözlenen fark istatistiksel olarak anlamlı değilken (p=0.507), kontrol grubuyla (0.39 ± 0.04) aktif ve inaktif gruplar arasında anlamlı fark vardı (sırasıyla p=0.004 ve p=0.025). Rölatif leptin değerleri kontrol grubu (0.62 ± 0.07) ile inaktif grup (0.32 ± 0.05) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gösteriyordu (p=0.000). Yağ dokusunun leptin ve adiponektin üzerindeki etkilerinden bağımsız olarak karşılaştırma yapabilmek için BGVA 90-110 arasındaki hastalarla kontroller karşılaştırıldığında, hasta grubunda kontrol grubuna göre adiponektin (sırasıyla 3.6 ± 0.34; 6.4 ± 0.80; p=0.005), leptin (sırasıyla 5.1 ± 0.74; 10.7 ± 1.44; p=0.000), rölatif adiponektin (sırasıyla 0.22 ± 0.02; 0.38 ± 0.04; p=0.007) ve rölatif leptin (sırasıyla 0.30 ± 0.04; 0.61 ± 0.07; p=0.000) değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptandı.Sonuç: Çalışmamızda leptin ve daha önce JİA'lı hastalarda hiç çalışılmamış olan adiponektinin rölatif değerleri hasta grubunda kontrol grubuna göre düşük düzeylerde saptanmıştır. Bu bulgu, birim yağ kütlesi başına düşen leptin ve adiponektin üretiminin hastalık varlığında baskılanmasına bağlı olabilir. JİA'lı hastalarda hastalığın adipokinler üzerine olan etkisini gösterebilmek için daha fazla sayıda hastanın dahil edildiği, hastalığın ve kullanılan tedavilerin etkisini prospektif olarak inceleyen ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar kelimeler: jüvenil idiyopatik artrit, ghrelin, leptin, adiponektin, rezistin, aktivite