Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜMEYRA KARAÖMER ERDOĞAN
Danışman: SEDAT YANTURALI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Nefes darlığı acil servis başvurularının önemli bir nedenidir. Nefes darlığının en sık sebepleri arasında dekompanse kalp yetmezliği (DKKY) ve pnömoni (PNM) yer almaktadır. Hemogram, ucuz, nefes darlığı hastalarında sıklıkla çalışılan, nötrofil, lenfosit ve platelet değerlerini görebildiğimiz bir testtir. Nötrofil/Lenfosit oranı (NLO) ve Platelet/Lenfosit oranı (PLO) son yıllarda birçok hastalığın yeni biyobelirteçleri olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu oranların, nefes darlığı ile gelen hastaların tanısal değerlendirilmelerinde ve prognozlarını belirlemede değerleri araştırılmış, bu oranların yüksek olması kötü sağkalım ve kötü prognoz ile ilişkilendirilmiş olsa da ayırıcı tanıdaki yeri henüz bilinmemektedir. Çalışmamızda acil servise nefes darlığı ile gelen hastalarda, NLO ve PLO'nun, pnömoni ve dekompanse kalp yetmezliği ayrıcı tanısındaki değerini araştırmayı planlandık. Ayrıca bu oranların yatış ya da taburculuk kararı, kötü klinik seyri ve kısa dönem mortalite ile ilişkilerini değerlendirdik. Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Erişkin Acil Servisine 01.01.2017 - 01.01.2018 tarihleri arasında 'nefes darlığı' yakınması ile başvuran ve pnömoni ve/veya dekompanse kalp yetmezliği ön tanısı düşünülen hastalar çalışmaya alınırken; nefes darlığı yapan diğer etiyolojik sebepleri bulunan, hemogram parametrelerini etkileyen hastalıklara sahip hastalar çalışmadan dışlandı. Hastaların yaşları, cinsiyetleri, komorbid hastalıkları, vital bulguları, hemogram parametreleri, kan gazı analizi, NLO ve PLO değerleri, biyokimyasal parametreleri geriye dönük taranarak kaydedildi. NLO ve PLO değerleri ayırıcı tanı amacıyla, pnömoni tanısı alan hastalar ile dekompanse kalp yetmezliği tanısı alan hastalar arasında karşılaştırıldı. Pnömoni tanısı alan grup ile dekompanse kalp yetmezliği tanısı alan grupta NLO ve PLO değerlerinin hastaların yatış ya da taburculuk kararında etkili olup olmadığına bakıldı. Kötü klinik seyir göstergesi olarak hastaların mekanik ventilasyon desteğine ihtiyaç duymaları, inotropik ilaç gereksinimleri veya hipoksi varlığı kabul edildi. NLO ve PLO'nun kötü klinik seyir göstergesi ve kısa dönem mortaliteyi öngörmedeki değerine bakıldı. Sonuçlar her bir değişken için p değeri %95 güven aralığı (CI) ile sunuldu. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p5,36 için duyarlılık %72,7 seçicilik %57,4 iken; PLO >211,95 için duyarlılık %51,1 seçicilik 69,4 olarak hesaplandı. Pnömoni hastalarında CRP en yüksek tanısal etkinliğine sahip iken, ikinci sırada NLO üçüncü sırada nötrofil değeri yer almaktadır (CRP için AUC: 0,825; nötrofil için AUC: 0,656 iken NLO için AUC: 0,679). Pnömoni tanısı alan hastaların, yatış veya taburcu olmalarında hem NLO'nın hem de PLO'nun yüksek olması anlamlı idi (14. gün için sırasıyla p=0,008 p=0,030; 28.gün için sırasıyla p=0,007 p=0,044). NLO ve PLO değerleri, mortaliteyi (1.gün, 14.gün, 28 gün) göstermede anlamlı sonuca sahip değildi. NLO ve PLO'nun yüksek olması, pnömoni tanısı alan hastalarda kötü klinik seyir göstergesi olan hipoksi varlığını göstermede anlamlı iken (NLO için hipoksisi olan hastalarda 13,5 iken olmayanlarda 6,4 olup p= 0,001; PLO için hipoksik hastalarda 229,6 iken olmayanlarda 171,1 olup p=0,036), diğer kötü klinik seyir göstergesi olan mekanik ventilatör ihtiyacı ve inotrop ihtiyacını göstermede anlamlı değildi (p>0,05). Ayrıca NLO ve PLO dekompanse kalp yetmezliği tanısı alan hastalarda kötü klinik seyri göstermede anlamlı değildi. Sonuç: Acil servise nefes darlığı ile başvuran hastalarda, pnömoni tanısı alan hastaların NLO ve PLO değerleri, DKKY tanısı alan hastalara göre anlamlı yüksek saptanmasına rağmen ayırıcı tanı için CRP düzeyleri ile birlikte değerlendirilmesi daha uygundur. NLO ve PLO değerlerinin yüksek olması, sadece pnömonili hastalarda hipoksiyi öngörmede anlamlı iken, mortaliteyi ve yatış gereksinimini öngörmede her iki hasta grubunda anlamlı bulunmadı. Anahtar Kelimeler: nefes darlığı, acil servis, nötrofil lenfosit oranı, platelet lenfosit oranı, pnömoni, dekompanse kalp yetmezliği