Yeşil alanların kentsel alanlarda soğutma etkisinin akıllı kentler çerçevesinde incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: YASEMİN ŞENTÜRK
Danışman: KEMAL MERT ÇUBUKÇU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentsel ısı adası (KIA), yerel iklim koşullarının belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Kentsel alanda yeşil-mavi altyapı, bitki örtüsü olmayan alanların ısınma etkisine karşı yerel sıcaklıkların düzenlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Kentsel mekânda sıcaklığın mekânsal dağılımını şekillendiren bu alanlara kentsel soğuk adalar (KSA) denir. Bu çalışmada, kentsel ortamların soğutma kapasitesini artırmak için KSA'ların soğutma şiddeti, yayılımları ve KSA yayılım alanı sıcaklığı ana bileşenler olarak alınmıştır. Öncelikle, çalışma KSA sınırlarının tespit etmek için yenilikçi bir mekânsal istatistik yaklaşımı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın sonuçları, İzmir'deki KSA'ların deniz kenarı, kentsel yeşil alanlar, düşük yoğunluklu kampüs alanları ve bazı yerleşim bölgelerinde gözlemlendiğini göstermiştir. Çalışma, çok ölçekli coğrafi ağırlıklı regresyon modelleri geliştirerek kentsel ısı adası etkisini hafifletmek için alternatif çözümleri tartışırken, önemli parametrelerin KSA'ların soğutma kapasitesi üzerindeki etkisini ölçmüştür. Elde edilen sonuçlara göre soğutma şiddetinin açıklanmasında anlamlı kategoriler arazi örtüsü düzeni, dış termal etki, KSA özellikleri ve yeşil alanın biçim ve düzeni olmuştur. Üçüncü olarak, soğutma yayılımının açıklanmasında katkı oranı açısından anlamlı kategoriler KSA düzeni, yeşil alan düzeni ve kentsel morfoloji olmuştur. Son olarak, KSA'ların artan soğutma şiddeti, bitiğindeki kentsel yapılı çevrenin sıcaklığının azaltımında güçlü bir rol oynarken soğutma yayılımının artmasında daha az etkili olmuştur. Buna göre, bitişiğindeki yapılı çevre ve KSA arasındaki termal etkileşim, kentsel termal konforun artması için önemli etkiye sahiptir. Sonuç olarak, araştırma yaklaşımı ve bulgular, sürdürülebilir kentsel planlama bağlamında KIA etkisinin azaltılmasına yönelik öngörüler sağlayacaktır.