Total diz artroplastili bireylerde ve sağlıklı bireylerde kas kuvveti, denge, dinamik yürüme parametresi ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNEM PAZARLI
Danışman: SERAP ACAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı total diz artroplastili (TDA) bireylerde ve sağlıklı bireylerde kas kuvveti, denge, dinamik yürüme parametresi ve yaşam kalitesinin karşılaştırılmasıdır. Bu çalışmaya 45-75 yaşları arasında ameliyat sonrası en az altı ay geçmiş 38 TDA'lı ve 37 sağlıklı olmak üzere toplamda 75 birey katıldı. TDA'lı bireylerin yaş ortalamaları 67.42 ± 8.21 yıl; sağlıklı bireylerde 63.13 ± 10.91 yıl idi. Bireylerin beden kütle indeksi (BKİ) vücut ağırlığı/boy ² (kg/m²) ve diz eklemi eklem hareket açıklığı (ulusal gonyometre) ölçüldü. Bireylerin kuadriseps femoris maksimal istemli kas kuvvetleri farklı kalça ve diz eklemi açılarında (kalça eklemi 90°-100°-110° fleksiyonda iken diz eklemi sırasıyla 30°-60°-90° diz ekstansiyonunda) ve Hamstring maksimal istemli izometrik kas kuvveti (hand-held dinamometre) değerlendirildi. Kuadriseps Femoris / Hamstring kas kuvvet oranı (KF/H) hesaplandı. Bireylerin dengeleri (Balance Master Analiz Sistemi), propriyosepsiyonları (dijital gonyometre), dinamik yürüme parametreleri (BTS G-walk cihazı), fonksiyonel düzeyleri (Hospital for Special Surgery (HSS) diz skoru) ve yaşam kaliteleri (kısa form-12,KF-12) değerlendirildi. Her iki grup arasında diz eklemi fleksiyon hareket aralığında; 60° diz ekstansiyonu – 90° kalça fleksiyonu ve 90° diz ekstansiyonu – 90° kalça fleksiyonu ölçüm derecelerinde propriyoseptif duyu sapma değerlerinin analizinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p < 0.05). Total diz eklemi ekstansiyonu optimal uzunluk kas kuvveti sonuçlarında; Hamstring kas kuvvetinde; KF/H oranında; HSS diz skorlaması dominant ve non-dominant ekstremite karşılaştırıldığında her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü (p < 0.05). BTS G-walk 8 metre yürüme indeksi sonuçları karşılaştırıldığında hız parametresinde; sol pelvik obliklik simetrisi ortalama değerinde; adım uzunluğunda; pelvik rotasyon simetrisinde istatistiksel açıdan anlamlı fark bulundu (p < 0.05). Stabilite limiti testi sonuçlarında son noktadan sapma ve yön kontrolü her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlendi (p <0.05). Sonuç olarak; bu alanda çalışan klinisyen ve fizyoterapistlere yol göstermesi ve bu bireylerin ileri dönemlerde oluşabilecek problemleri önlemek açısından kapsamlı değerlendirmelerin yapılmasının önemli olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Sözcükler: kas kuvveti, propriyosepsiyon, denge, yaşam kalitesi, dinamik yürüme parametreleri, total diz artroplastisi.