Sorgulama temelli fen etkinliklerinin öğrencilerin kavramsal anlama, sorgulayıcı öğrenme beceri algılarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA SIZAN
Danışman: Ali Günay Balım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde gelişen teknoloji ve değişen çağ ile eğitim anlayışında da değişim ve güncellemeler gerçekleşmektedir. Bu bağlamda güncel yaklaşım olarak yaparak-yaşayarak öğrenme ve öğrencilerin aktif bir şekilde derse katılımları büyük önem taşımaktadır. Hatta günümüz öğretim programları, kazanımlar ve ders kitapları bu anlayışa uygun şekilde güncellenmektedir. Yapılan son güncellemeler doğrultusunda sorgulama temelli etkinliklerin ders içeriğinde daha çok yer alması gerektiği düşünülmektedir. Özellikle Fen Bilimleri dersi, bireyin çevresindeki canlı ve cansız varlıkları sorgulayarak öğrenmeye başladığı bir disiplin olarak öğrenenlere bilimsel bilgileri, yaşantı ve aktif katılımlarıyla kazandırmayı amaçlamaktır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, mevcut 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ve etkinlik kaynaklarına göre öğrenimlerini gören ortaokul öğrencileri ile sorgulama temelli fen etkinlikleriyle öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin kavramsal anlama, sorgulayıcı öğrenme becerileri algısı ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerini belirlemektir. Çalışmada veri toplama aracı olarak öğrenenlerin kavramsal anlama düzeylerini tespit etmek amacıyla Karaman (2019)'ın geliştirdiği Işık Konu Kavram Testi, sorgulayıcı öğrenme becerileri algılarını belirlemek amacıyla Balım ve Taşkoyan (2007) tarafından geliştirilmiş olan Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği, motivasyon düzeylerini belirlemek için Işın (2019)'ın Türkçe'ye uyarladığı Fen Eğitiminde Motivasyon Ölçeği ve uygulama sonrasında deney grubundaki öğrencilerin görüşlerini belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Ölçme araçlarından elde edilen verilerin analizleri tablolar halinde sunulmuştur. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre kavramsal anlama, motivasyon ve sorgulayıcı öğrenme becerileri algısı analizlerine bakıldığında; sonuçların istatistiki olarak deney grubu lehine anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Bunun sebebi olarak küresel salgın sürecinde çevrimiçi eğitim yapılmasının, duyuşsal faktörlerin davranışa dönüşmesi için uygulama süresinin kısa olmasının, öğretmen ve öğrencilerin ilk defa sorgulama temelli fen etkinlikleriyle karşılaşmalarının etkisi olabileceği düşünülmektedir. Bunun yanında deney grubundaki 7 öğrenciyle yapılan görüşmede, onların sorgulama temelli fen etkinliklerine yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda ileride yapılacak uygulamalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Yüz yüze eğitimde çalışma tekrar uygulanabileceği gibi farklı sınıf seviyelerinde, farklı konularda sorgulama temelli fen etkinlikleriyle ilgili çalışmaların yapılması ve farklı değişkenler açısından incelenmesi önerilmektedir.