Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKER UĞULU
Danışman: SÜLEYMAN BAŞLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hızla büyüyen dünya nüfusu ile paralel olarak tüketim ve doğadaki tahribat hızla artmaktadır. Ondokuzuncu yüzyıldan itibaren kontrolsüzce gelişen sanayileşme süreci ve tüketici toplumuna doğru yöneliş, toplum tarafından açığa çıkarılan atıkların miktarının çok hızlı bir biçimde artmasına neden olmuştur. Kentsel atıkların ne yapılacağı, nasıl değerlendirileceği konusu günümüzün en önemli çevresel sorunlarından biri haline gelmiştir. Bu sorunun çözümü amacıyla gerçekleştirilen Yeniden Kazanım projeleriyle atıkların azaltılması veya zaten elimizde bulunan ve çöp olarak nitelendirdiğimiz kullanım dışı kalmış maddelerin tekrar kullanılabilir kılınması doğal kaynakların korunması yanında enerjiden, paradan ve zamandan tasarruf sağlayacaktır. Bilindiği gibi dünyamız kaynakları sınırsız değildir ve bu kaynakların yeniden kullanılabilmesi yeni nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak için çok önemli bir fırsattır.Bu çalışmanın amacı, dünya ve ülkemizin önündeki en önemli çevresel problemlerden biri olan endüstriyel kirlenmenin önlenmesinde, ülkemiz ve dolayısıyla dünyamız doğal kaynaklarının verimli bir şekilde kullanılmasında en etkin stratejilerden biri olan Yeniden Kazanım temelinde, yapılandırmacı yaklaşıma göre araştırmacı tarafından oluşturulan Yeniden Kazanım Eğitim Programı (YKEP) ile öğrencilerin çevreye yönelik konuları yapılandırmalarında daha iyi bir kavramsal anlamanın oluşturulup oluşturulamayacağının ve YKEP'nin öğrencilerin çevresel bilgi, tutum ve davranışlarını ne şekilde etkileyeceğinin ortaya konmasıdır.Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. İzmir ili Buca ilçesindeki bir lisede derslerine aynı biyoloji dersi öğretmeninin girdiği iki 10. sınıf, gerekli kurum ve kuruluşların izni alınarak çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Ön test-son test kontrol gruplu modele göre yansız atama ile oluşturulmuş iki gruptan kontrol grubunda yer alan öğrencilerle Talim ve Terbiye Kurulu'nun 03.06.2008 tarih ve 137 sayılı kararı ile kabul edilen biyoloji dersi öğretim programında belirtilen etkinlikler ile öğretim yapılıp, ilgili yöntem ve tekniklerle dersler işlenirken; deney grubunda ise araştırmacı tarafından geliştirilen YKEP entegre edilmiş yapılandırmacı programa göre dersler işlenmiştir. Her iki grupta da dersler araştırmacının kendisi tarafından sürdürülmüştür. Deneysel uygulamaya başlamadan önce deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilere Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği (ÇYTÖ) ve açık uçlu sorulardan oluşan Ekosistem Ekolojisi Kavramsal Anlama Testi (EEKAT) ile Yeniden Kazanım Başarı Testi (YKBT) ön test olarak ve deneysel uygulama sonrasında ise son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca, deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin kavramları nasıl yapılandırdıklarını belirlemeye yönelik yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.Çalışma sonucunda, nicel verilerin analiz sonuçlarına göre, hem YKEP uygulanmış olan deney grubu öğrencilerinin hem de kontrol grubu öğrencilerinin çevreye yönelik tutumlarında ve yeniden kazanım bilgilerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın oluştuğu gözlenmiştir (p<0,05). Bununla birlikte, araştırmacı tarafından oluşturulan YKEP'nin uygulandığı öğrencilerin tutumlarındaki ve bilgilerindeki olumlu yöndeki gelişimin, diğer öğrencilere oranla daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nitel verilere ilişkin analiz sonuçlarına göre ise, özellikle müfredatın madde döngülerine ilişkin konularında YKEP'nin kavramsal anlamaya olumlu yönde etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır.