Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BARIŞ YAMAN
Danışman: MUSTAFA ODABAŞI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de yetişen yedi endemik ağaç türü (Abies nordmanniana subsp. equi-trojani: Kazdağı Göknarı, Abies nordmanniana subsp. bornmuelleriana: Uludağ Göknarı, Abies cilicica subsp. isaurica: Toros Göknarı, Liquidambar orientalis: Anadolu Sığlası, Quercus macranthera subsp. syspirensis: İspir Meşesi, Quercus aucheri: Boz Pırnal Meşesi ve Quercus vulcanica: Kasnak Meşesi) için biyojenik kökenli uçucu organik bileşik (BVOC) emisyonları belirlenmiştir. Örneklemelerde dinamik test odası tekniği kullanılmıştır. Ağacın seçilen bir dalı, şeffaf Nalofan bir torba içine alınarak ağaç için herhangi bir stres kaynağı oluşturmadan torba içinde doğal çevresel şartların oluşması sağlanmıştır. Örneklemeler, her türü temsilen seçilen üç farklı ağacın iki farklı dalında gerçekleştirilmiştir. Meteorolojik ve çevresel koşullar (sıcaklık, nem, fotosentetik aktif radyasyon [PAR] ve karbondioksit) örneklemeler boyunca test odası içinde ve dış havada ölçülmüş ve kaydedilmiştir. BVOC örnekleri test odası giriş ve çıkışından adsorban tüplerle (Tenax) toplanmış ve GC/MS ile analizlenmiştir. Toplam altmışbeş BVOC türü için (beş grupta: isopren, monoterpenler, sesquiterpenler, oksijenli bileşikler ve oksijenli sesquiterpenler) emisyon faktörleri belirlenmiştir. Sonuçlar standart şartlara göre düzeltilmiştir. Toros Göknarı, Kasnak Meşesi, İspir Meşesi ve Anadolu Sığlası'ında isoprenin, diğerlerinde ise monoterpenlerin yüksek olduğu görülmüştür. Toplam emisyon faktörleri ise; İspir Meşesi, Anadolu Sığlası ve Toros Göknarı'nda en yüksek, Boz Pırnal Meşesi'nde en düşük olarak belirlenmiştir. Oksijenli bileşikler en çok görülen üçüncü grup iken, sesquiterpenler çok daha düşük oranlarda kalmıştır. Literatürde de sıkça rapor edildiği gibi geniş yapraklı türlerin isopren, ibreli türlerin ise monoterpen yayınlama eğiliminde olduğu belirlenmiştir.