Türkiye'de sosyal medya reklamları ve kullanılan fotoğrafların grafik tasarım açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Grafik Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAAN ÖZKAN
Danışman: MEHMET KOŞTUMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Reklam, ürün ya da hizmetin satın alınmasını ya da markanın imajını güçlendirmesini sağlayan bir iletişim faaliyetidir. Pazardaki rekabet koşulları gün geçtikte güçleşmekte, markalar hedef kitlelerini etkileyebilmek ve rakiplerini geride bırakmak için reklamlardan daha fazla yararlanmaktadır. Web 2.0'ın hayatımıza girmesiyle birlikte internet ve akıllı telefonlara kullanımının hızla yaygınlaşması, reklamcılık pratikleri üzerinde büyük etki yapmış ve bu pratikleri dönüştürmeye başlamıştır. Dijital medya ve dijital medyanın bir unsuru olan sosyal medya, insan hayatında önemli bir yer edinmiş gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Sosyal medya reklamları etkileşimli, düşük bütçeli, kolay hedeflenebilir ve ölçümlenebilir, hızlı yayınlanabilir ve yayın sırasında düzenlenebilir olması ile markalar için bir fırsat haline gelmiştir. Türkiye'de sosyal medya reklam yatırımları her geçen gün artmakta, kullanıcılar gün içinde bu platftormlarda, küçük büyük yüzlerce işletme tarafından yapılmış sosyal medya reklamları ile karşılaşmaktadır. Bu reklamlar birçok açıdan geleneksel medyada yayınlanan reklamlardan farklı olup, reklamcılığın yeni terimler kazanmasını sağlamıştır. Çalışmada Facebook ve Instagram'ın doğasını anlamak, bu platformlarda yayınlanan reklamları grafik tasarım açısından incelemek, reklam fotoğraflarının nasıl seçildiğini, kullanıldığını ve reklama yerleştirildiğini anlamak amaçlanmıştır. Türk Hava Yolları, Pegasus Hava Yolları ve Anadolu Jet markalarının Facebook ve Instagram'da yayınladığı sponsorlu ve organik paylaşımları inceleyecek bu çalışmada diğer sosyal medya platformları kapsam dışı durumdadır. Ayrıca konu ile ilgili kitaplar, makaleler ve tezlerin incelenmesi, ardından analizlerde incelenen grafik tasarım ürünlerinin; renk, tipografi, sayfa düzeni ve görsel öğeler açısından betimlenerek çözümlenmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada, ilk bölümde reklam, ardından dijital medyada reklam konuları incelenmiş, ikinci bölümde daha derine inilerek sosyal medya ve sosyal medya platformları olan Facebook ve Instagram irdelenmiş, bu platformlar hakkında araştırmalar yapılmış, bu ortamlardaki reklamların reklam modelleri ve teknik özellikleri açıklanmaya çalışılmıştır. Son bölümde daha biçimsel konular araştırılarak, Facebook ve Instagram reklamlarındaki sözel ve görsel bileşenler sınıflandırılmış; Türk Hava Yolları, Pegasus Hava Yolları ve Anadolu Jet markaları örnekleminde Facebook ve Instagram reklamları ve bu reklamlarda kullanılan fotoğraflar, grafik tasarım ilkelerine uygunluğu açısından analiz edilmeye çalışılmıştır. Facebook ve Instagram'ın, yayınlanacak reklamlarda kullanılan fotoğraflar ile ilgili fikirsel ve biçimsel bazı tavsiyeleri bulunulmuş, reklamların daha fazla ilgi çekmesi ve hedef kitlede istenilen davranış değişikliklerini yaratabilmesi için yapılması gerekenler irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada yapılan analizler sonucunda; sıklıkla mobil cihazlardan görüntülenen bu reklamlarda, kullanıcıların dikkatini çok hızlı bir şekilde çekme amacı ile ilgi çekici fotoğraflar, sayfa düzenleri, renkler ve tipografi kullanılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Facebook ve Instagram reklamları incelenen üç havayolu markasının farklı reklam stratejileri yürüttüğü, yayınladıkları reklamların biçim, fikir, ilettiği mesaj ve marka imajına katkısı açısından farklı olduğu belirlenmiştir.