Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT AYDENİZ
Danışman: Gülümden Ürcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Yüksek Lisans Tezi Türkiye'de Sosyal Kooperatifçilik Uygulaması ve İzmir İli Örneği Murat AYDENİZ Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi Anabilim Dalı Kamu Yönetimi Programı Özünde işbirliği, dayanışma ve yardımlaşmayı barındıran kooperatifçilik, özel mülkiyet ve ferdiyetçiliği ön planda tutan kapitalizmin doğduğu kıta Avrupa'sında ilk olarak vücut bulmuştur. 1844 yılında İngiltere'de 28 dokuma işçisinin bir araya gelip kooperatif kurmasıyla başlayan bu süreçte özellikle İkinci Dünya Savaşına kadar olan dönemde ekonomik ve ticari kaygıların ön planda olduğu görülmektedir. Ancak, bu savaş sonrası gerek savaşın olumsuz etkilerinin azaltılması gerekse devletin daha çok denetim ve kontrol mekanizmasıyla piyasalara yön vermeye başlamasıyla oluşan süreçte kamu otoritesinin birinci önceliği durumunda olması gereken eğitim, sağlık, sosyal ve çevre gibi hizmetlerin sunumunda yetersiz kalması ile birlikte özel sektörün yanında üçüncü sektör olarak kooperatifler ve özellikle ''sosyal'' içerikli yapılar ön plana çıkmaya başlamıştır. Kapitalizmin zamanla meydana getirdiği ekonomik ve toplumsal sorunlarla derinleşen krizlerin sonucu olarak işşizler, göçmenler, kadınlar, eski hükümlüler v.b. grupların çalışma hayatında yer almaları açısından sosyal kooperatiflerin kurulması ve yaşatılmasına büyük bir önem verilmiştir. Avrupa'da 1960'lı yıllarda başlayan sosyal kooperatifçilik uygulaması ülkemizde ise 2000 yılından sonra gelişme göstermiştir. İsminde sosyal olsa da ayrı bir mevzuatı ve tanımlaması olmaması yanında meri hükümlere göre ekonomik hayatta bir işletme gibi ticari esaslara göre faaliyet göstermesi öngörülen bu yapılara kamu otoritesince yeterince önem verilmemesi ile gerekli destek ve muafiyetler sağlanmaması halinde istenilen etkinlik ve verimlilikte olamayacakları aşikardır. Bu kapsamda tez ile, dünyadaki uygulama örneklerinden hareketle Türkiye'de sosyal kooperatifçilik hareketinin varolma ve gelişiminin tahlil edilerek şu an sistemin aksayan yönlerinin tespiti yanında geliştirilmesi gerekli hususlar ile bu örgütlerin daha işlevsel bir şekilde faaliyetlerini sürdürebilmesi açısından alınması gereken karar, önlem ve tedbirlerin neler olabileceğine yönelik bir çalışma yapılması hedeflenmektedir.