Yenilikçi bir tasarım yaklaşımı olarak sayısal kullanıcı deneyimi tasarımı ve bir proje önerisi

---

Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZİYACAN BAYAR

Danışman: TUĞCAN GÜLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bugün Grafik Tasarımcıların basılı mecraların ötesinde sınırları her geçen gün bulanıklaşan pek çok iletişim probleminin anahtarları olarak ürettiklerini görmek zor değildir. Tasarımın tanımı ve tasarımcıların etki alanı büyük bir genişleme içerisindedir. Özellikle son yirmi yılda teknoloji ve medya odaklı gelişmeleri doğası gereği takip eden, dahası bu gelişmelerin bir bileşeni olarak varlık gösteren alan kaçınılmaz biçimde aynı hızla yeni iletişim problemlerini de odağına almıştır. Bu güncel iletişim problemlerinin çözümü pek çok yeni üretme ve düşünme pratiğini de beraberinde getirmiştir. Bugün Grafik Tasarım literatürü Servis Tasarımı, Deneyim Tasarımı, Etkileşim Tasarımı gibi pek çok 'yenilikçi' ve çok disiplinli tanımlamaların kümesine girmekte ya da kabul etmektedir. "Yenilikçi bir tasarım yaklaşımı olarak sayısal kullanıcı deneyimi tasarımı ve bir proje önerisi" adlı tez çalışması bu yeni üretim ekosistemi içerisinde sayısal deneyim üretimini odağına almaktadır. Çalışma sayısal görsel iletişimi, etkileşime geçilen grafik arabirimler olarak tanımlamanın ötesinde, davranışları şekillendirebilen, görsel ve psikolojik kararların çok katmanlı biçimde insan odaklı bir bakış ile kurgulandığı, üretme ve düşünme biçimleriyle özgün ve yenilikçi bir süreç olduğu savunusu ile ele almaktadır. Araştırma birinci bölümde deneyim tasarımı yaklaşımının izlerini alanın temas ettiği yakın tarihin toplumsal, teknolojik ve tasarıma dair gelişmelerine farklı açılardan bakarak sürmeyi hedeflemektedir. Bu adımın ardından araştırma ikinci ve üçüncü bölümlerde yenilikçi olarak tanımladığı tasarım üretme ve düşünme biçimlerine odaklanmıştır. İkinci bölümde sayısal deneyimin tanımı, yenilikçi üretim anlayışı ve onun başlıca öne çıkan üretme biçimlerini mercek altına almıştır. Son bölümde ise araştırma psikoloji, deneyim ve tasarım ilişkisi üzerine şekillenmekte, insan zekâsı ve karar verme mekaniklerinin tasarım sürecindeki önemi üzerine bilgiler sunmaktadır. Bu bağlamda iki bölüm deneyim tasarımının anatomisi ve deneyim tasarımının psikolojisi üst başlıklarıyla tanımlanmıştır. Sanatta yeterlik çalışmasının uygulama projesi olarak odağına Dokuz Eylül Üniversitesi Sanal Müze Sistemleri arabirim ve deneyim tasarımı projesini almıştır. İyi bir sanal arşivin araştırmacı ve arşivci gözüyle daha verimli ve ulaşılabilir bir deneyime dönüştürmeyi hedefleyen çalışma bu bağlamda örnek bir sayısal arayüz tasarımı süreci önerisi niteliğindedir.