Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT TEKİROĞLU
Danışman: DOĞAN DUMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Milli eğitim kurumlarının en önemli amaçlarından biri öğrencileri etkin, üretken ve aynı zamanda iyi bir vatandaş olarak yetiştirmektir. Öğrenciler etkin, üretken ve iyi bir vatandaş olmak için gerekli ilk temel bilgi ve becerileri, ilköğretim okullarında kazanırlar. Günümüzde ilköğretim programlarında bu işlevi üstlenen derslerden bir tanesi de; 2010-2011 eğitim öğretim yılında seçmeli ders iken 2011-2012 eğitim öğretim yılında ilköğretim 8. sınıflarda mecburi ders olarak okutulmaya başlanan `Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi? dersidir. Bu ders önemli bir işlev üstlenmekle birlikte, uygulamada öğretmen, öğrenci ve velilerin yeterince ilgi göstermedikleri gözlenmektedir. Bu eksiklilerin giderilmesi adına mutlaka her kurum veya kuruluşun üzerine düşen bir takım görevler mevcuttur. Günümüzde hızlı bir teknolojik gelişim yaşanmaktadır. Bu gelişim içerisinde kitle iletişim araçlarının rolü de artmıştır. Kitle iletişim araçlarının temel görevi, toplumu ilgilendiren olaylarda toplumu bilgilendirmek, toplumu aydınlatmak, kamuoyu oluşturmak, toplumu siyasi, sosyal ve teknik gelişmelerden haberdar etmektir. Kitle iletişim araçları diye adlandırdığımız çeşitli gazeteler, dergiler, televizyon, radyo, internet vs. birçok basın yayın organı toplumun her alanda şekillenmesinde önemli rol oynamaktadır. Tam anlamıyla iyi bir vatandaş olma şuuruna sahip, demokratik, insan hak ve hürriyetlerine saygılı bireyler yetiştirmek için mutlaka kitle iletişim araçları da etkin bir şekilde kullanılmalıdır. Günümüzde bakıldığında kitle iletişim araçları birçok alanda faaliyet göstermekte, kamuoyunu çeşitli konularda bilgilendirmektedir. Bu araştırmada kitle iletişim araçlarının 8. sınıfta okutulmakta olan `Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi? dersine etkilerinin araştırılması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada İzmir?in Karabağlar İlçesindeki Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu, Mustafa Urcan İlköğretim Okulu, Zeyni Hanım İlköğretim Okulu, Eserkent İbrahim Kavur İlköğretim Okulu, Duğrallar İlköğretim Okulu ve Uluğbey İlköğretim Okulu 8. sınıf öğrencileri katılımcı olarak kullanıldı. Katılımcı olan öğrenciler seçilirken örneklem yöntemi kullanılmıştır. Çalışma toplam üç yüz (300) öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ,?Kitle İletişim Araçları ve Vatandaşlık Demokrasi Eğitimi Ölçeği? ve ?Görüşme Formu?, kullanılmıştır. Araştırma, örneklem olarak alınan okullar ve öğrenciler üzerinde uygulandı. Karasar (1986), Örneklem yöntemini şu şekilde tanımlıyor: `Örneklem belli bir evrenden, belli kurallara göre seçilmiş evreni temsil yeterliliği kabul edilen küçük kümedir.? Bu araştırmada örneklem yöntemlerinden `Küme Örnekleme Yöntemi? seçilmiş ve uygulanmıştır. Küme Örnekleme Yöntemi; `Evrendeki bütün kümelerin tek tek eşit seçilme şansına sahip oldukları durumda yapılan örneklemeye denir.? Karasar (1986). Bu örnekleme yönteminin alt kolu olan `Oranlı Küme Örnekleme? bu araştırmada kullanılmış örnekleme yöntemidir. Okullar seçilirken okulların akademik başarı düzeyleri, ekonomik ve sosyal düzeyleri de dikkate alındı. Araştırmada `Görüşme Formu? hazırlanırken `Yarı Yapılandırılmış Görüşme? yönteminden yararlanılmıştır. Büyüköztürk (2012), Yarı Yapılandırılmış Görüşmeyi; `Hem sabit seçenekli cevaplamayı hem de ilgili alanda derinlemesine gidebilmeyi birleştiren görüşme yöntemidir.? şeklinde tanımlamıştır. Araştırmada yapılan ölçek çalışması sonuçları ve görüşme sonuçları tek tek dikkate alınıp değerlendirilerek istatistiksel veriler dönüştürüldü. İstatistiksel veriler SPSS 16 analiz paketi kullanılarak hesaplanmıştır. Bu tez çalışmasında, Türk Milli Eğitim sisteminin amaçladığı vatandaş tipinin yetiştirilmesinde kitle iletişim araçlarının ne denli etkili olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın temel amacı, kitle iletişim araçları olarak adlandırılan gazete, dergi, televizyon vb. araçların `Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi?ne olumlu ya da olumsuz etkilerini belirleyebilmektir. Bu amaçla, kullanılan kitle iletişim araçlarında yer verilen vatandaşlık ve demokrasi ile ilgili kavramlarla, 8. sınıfta okutulan `Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi? dersinin müfredat programında geçen konular arasındaki farlılıklar ve benzerliklerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda 8. sınıfta okutulan `Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi? dersinin müfredat programı doğrultusunda hazırlanan, 5?li Likert tipi ve 45 sorudan oluşan ?Kitle İletişim Araçları ve Vatandaşlık Demokrasi Eğitimi Ölçeği (KİAVDEÖ)? geliştirilmiştir. Öğrencilerin KİAVDEÖ? ye verdikleri cevapların yüzde ve frekans dağılımları değerlendirildiğinde; öğrencilerin ölçek maddeleri için belirtilen görüşlere yüksek oranlarda ?katılıyorum? cevabını verdikleri görülmektedir. Öğrencilerin cevaplarına göre; kitle iletişim aracı olarak bu çalışmada kullanılan televizyon, radyo, süreli yayınlar, internet ve gazetelerin; devlet, demokrasi, anayasa, vatandaşlık, vatandaşlık hakları ve sorumlulukları ile ilgili temel kavramların anlaşılmasında; sosyal, ekonomik ve siyasal hakları konularında bilinçlenmelerini sağlamalarında, toplumu Atatürk?ün vatan ve millet sevgisi ile ilgili bilinçlendirmede ve milli dayanışmanın, milli birlik ve beraberlik üzerindeki etkisini kavratılmasında, insan hakları ve önemine yönelik bilinçlendirmelerinde, milli güvenliğin öneminin anlaşılmasında, Türk Silahlı Kuvvetleri?nin tanınmasının ve öğrenilmesinin sağlanmasında, toplumun anarşi ve terörü tanıyabilmesinde, Türk kadının toplumdaki yerinin ve öneminin kavratılmasında önemli etkileri olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin ölçek sorularına yönelik verdikleri cevapların nedenlerinin araştırılması ve bunun sonucunda öğrencilerin kitle iletişim araçları ile dersin müfredatının uyuşup uyuşmadığı konusunda kendi görüşlerini ifade etmeleri sağlanmıştır. Öğrenci mülakatlarına göre ise; evlerine gazete alındığı için gazete haberlerinde vatandaşlık konuları ile ilgili haberleri kolaylıkla görebildiklerini ve dikkatlerini çektiklerini, hemen hemen herkesin evinde televizyon olduğundan kolaylıkla televizyondan bu tür haberlerin dikkatlerini çektiklerini, radyolarda genelde müzik kanalları öğrenciler tarafından dinlendiği için vatandaşlık ile ilgili haberlerin çok fazla radyo kanallarında duymadıklarını, internetten çok faydalandıklarını, süreli yayınlar konusunda çok fazla bilgi sahibi olmadıklarını, özellikle konuyla ilgili başta öğretmenlerinden olmak üzere büyüklerinden yararlandıklarını ve konuyla ilgili merak ettiği konularda öğretmenlerine ve büyüklerine sorular sorduklarını ifade etmişlerdir. Yapılan görüşmeler sonucunda kitle iletişim araçlarından özellikle televizyon, gazete ve internetin `Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi? dersine önemli derece etkili olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen bilgiler ve sonuçlar doğrultusunda aşağıdaki öneriler getirilmiştir: 1.Vatandaşlık Bilgisi Ve Demokrasi Eğitimi Dersi?nin müfredat konularının derste işlendikten sonra yaşamla ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Bunun için ise özellikle kitle iletişim araçlarında öğrencilerin seviyelerine uygun programlar, yazılar, hikâyeler ve hatta masallar bulunması önerilmektedir. 2.Vatandaşlık Bilgisi Ve Demokrasi Eğitimi Dersi?nin kazanımları öğrenci seviyesine uygundur. Fakat kazanımları öğrencilere aktarmak amacı ile uygulanan etkinliklerin yetersiz olduğu görülmüştür. Bunu çözme adına ise kazanımların gerçekleşmesi için daha çok etkinlik yapılmalıdır. Yapılacak olan etkinliklerin güncel konulardan olması kitle iletişim araçlarında yayınlanan olaylardan seçilmesi önerilmektedir. 3.Öğrencilerin kitle iletişim araçlarında çıkan olaylarla ilgili olarak görevler verilerek, ders konusu ile ilgili karşılaştırmalar yapması ve böylelikle ders konularının yaşamla ilişkilendirilmesi sağlanması önerilmektedir. 4.İlgili olan bakanlık ile özellikle çocukların takip ettiği kitle iletişim araçlarına sahip medya patronları bir araya gelerek çocuklara yönelik öğrenme sürecinde bilgiyi yapılandırmalarını, Türkiye Cumhuriyeti?nin vatandaşı olarak temel hak ve özgürlüklerin farkına varmalarını sağlayacak, demokrasi bilincine sahip ve demokrasiyi bir yaşam biçimi haline getirmeyi hedef alan bireylerin yetişmesi için, sayılan bu değerleri öğreten, öğretilmesine yardımcı eğitici programların hazırlanması önerilmektedir. 5.Vatandaşlık Bilgisi ve Demokrasi Eğitimi Dersi?nin ders kitabı ve öğretmen kılavuz kitaplarının hazırlık süreçlerinde gerçek hayattan alınmış olay ve yaşam hikâyelerine yer verilmesi öğrencilerin derse olan motivasyon ve katılımını olumlu yönde etkileyebilir. Çocuk dergilerinde verilmek istenen değerlerle ilgili bölümler oluşturulabilir. 6.Kitle iletişim araçlarının etkinliği hayatın her alanındaki değerlerin öğrenilmesinde etkin olarak kullanılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Kitle İletişim Araçları, Demokrasi, İnsan Hakları, Vatandaşlık Bilgisi.