Özel yetenekli çocukların annelerinin çocukları ile ilişkileri hakkındaki görüşlerinin mentorluk fonksiyonlarına göre incelenmesi: Fenomenoloji çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMRA DEMİR
Danışman: BURAK KARABEY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada özel yetenekli çocukların annelerinin çocukları ile ilişkileri hakkındaki görüş ve deneyimlerinin Kram'ın mentorluk fonksiyonlarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni kullanılarak araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını belirlemede amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Bilim Sanat Merkezleri (BİLSEM) ve Özel yetenekliler Eğitim Programları (ÜYEP)'na devam eden 6. ve 7. sınıf özel yetenekli çocukların anneleri oluşturmaktadır. Bu ölçütleri karşılayan 11 katılımcı anne belirlenmiştir. Belirlenen katılımcılardan veri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca veri toplama tekniklerinden doküman incelemesi ve araştırmacı günlüğünden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemlerinden tümevarımcı analiz yöntemiyle analiz edilirken araştırmanın sorularının ve ana temaların belirlenmesinde Kram'ın mentorluk teorisi kullanılarak oluşturulduğu için tümdengelimci analiz yöntemi de kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda özel yetenekli çocukların annelerinin çocuklarına kariyer fonksiyonları (sponsorluk, koçluk, koruma, ortaya çıkarma-görünür kılma, zorlayıcı görev) ve psikososyal fonksiyonları (rol model olma, kabul ve onay, arkadaşlık, danışmanlık) sağlamaya yönelik deneyimleri ve görüşleri ortaya çıkarılmıştır. Özel yetenekli çocuğu olan anneler ile yapılan bu çalışmada annelerin Kram'ın mentorluk fonksiyonlarından psikososyal fonksiyonları karşıladıkları ve çocuklarının yeteneklerini geliştirici ve destekleyici davranışlarda bulundukları belirlenmiştir. Bunun nedeninin ise annelerin çocukları ile kurduğu kişiler arası ilişkinin kalitesinden kaynaklandığı söylenebilir. Özel yetenekli çocukların annelerinin kariyer fonksiyonunu sağlamaya dair deneyimleri ve görüşlerine bakıldığında ise annelerin bu fonksiyonların bazı işlevlerini yerine getirmelerine rağmen tam anlamıyla kariyer fonksiyonlarını karşılayamadıkları bulunmuştur. Bunun nedeninin ise çoğu annenin çocuklarının ilgilendikleri ve yetenekli oldukları alanlarda mentor gibi yetkinliğe ve statüye sahip olmamasından kaynaklandığı görülmüştür.