Mediastinal bölge radyoterapisi alan Hodgkin lenfoma tanılı olgularda iki farklı doz hesaplama algoritmasının kardiyak doz-volüm parametrelerine etkisinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE TAHBERER

Danışman: AYŞE NUR DEMİRAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, Hodgkin lenfoma (HL) tanılı olguların mediastinal radyoterapi tedavi planlarında, PB (?pencil beam?) ve CS (?convolution superposition?) hesaplama algoritmalarını kardiyak doz-volüm parametrelerinden V5, V25, V30 ve MKD (medyan kalp dozu) açısından karşılaştırılması amaçlandı.Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi AD'da 01.01.2011 tarihinden önce HL tanısı alan ve mediastinal bölge RT'si tamamlanmış olgulardan seçim kriterlerine uyan 10 olgunun tedavi planları, bilgisayarlı Tedavi Planlama Sisteminden (TPS) retrospektif olarak bulundu. Nucletron Oncentra MasterPlan Version 3.3 SP3 programında PB ve CS algoritmaları kullanılarak, sırasıyla 6 ve 18 MV-X ışın enerjileri için hesaplama yaptırıldı. Kardiyak doz-volüm parametrelerinden V5, V25, V30 ve MKD açısından iki algoritma karşılaştırıldı. Çalışmadaki verilerin analizi SPSS 15.0 istatistiksel analiz programında Wilcoxon signed rank test kullanılarak gerçekleştirildi.Bulgular: 6 MV-X foton enerjisinde ortalama relatif farkın V25 değeri için % 1.75 (p=0.012) ve V30 değeri için de % 6.76 (p=0.028) olarak PB algoritması lehine, istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu izlendi. 18 MV-X foton enerjisinde ise ortalama relatif farkın V25 değeri için % 3.25 (p=0.021), V30 değeri için de % 13.95 (p=0.007) olarak PB algoritması lehine, istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu gözlendi. Ortalama relatif farkın MKD değeri için 6 MV-X enerjisinde % 2.32 (p=0.169), 18 MV-X foton enerjisinde ise % 0.01 (p=0.241) olarak PB algoritması lehine, istatistiksel anlamlılık sınırına ulaşmayan şekilde daha yüksek olduğu saptandı. Ortalama relatif farkın V5 değeri için 6 MV-X foton enerjisinde % 0.01 (p=0.173), 18 MV-X foton enerjisinde ise % 0.01 (p=0.213) olarak CS algoritması lehine, istatistiksel anlamlılık sınırına ulaşmayan şekilde daha yüksek olduğu saptandı.Sonuç: Çalışmamızda HL'lı olgularda doku inhomojenitesinin belirgin olduğu mediastinal bölgeye yönelik radyoterapi planlamalarında kardiyak V25 ve V30 parametrelerinde PB algoritması kullanıldığında CS algoritmasına göre daha yüksek değerler bulunmuştur. CS algoritmasının radyoterapi planlamada ?altın standart? olan ancak foton hesaplamaları için rutinde kullanılamayan ?Monte Carlo? algoritmasına yakın duyarlılıkta olduğu bilinmektedir. Sonuçta, mediastinal bölge HL tedavi planlamasında hesaplama doğruluğunu arttırmasından ötürü PB algoritması yerine CS algoritmasının tercih edilmesi daha uygundur.Anahtar Sözcükler: Convolution / superposition, pencil beam, Hodgkin lenfoma, kardiyak doz-volüm parametreleri.