1980-90 Döneminde Türkiye`de grafik tasarımın parçalarından afişin sosyo-ekonomik ve kültürel boyutu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Grafik Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞCAN GÜLER

Danışman: HACI YAKUP ÖZTUNA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET "1980 - 90 Döneminde Türkiye'de Grafik Tasarımın Parçalarından Afişin Sosyo - Ekonomik ve Kültürel Boyutu" adlı bu tez üç ana bölümden oluşmaktadır. Konuya geçiş niteliği taşıyan ilk bölümde Afiş kavramının ne anlama geldiği, biçimsel özellikleri ve sanatsal süreçteki aşamalarından bahsedilmiştir. İlk bölüm afişin dünyadaki gelişimini ve vizyonunu incelemiştir. Ardından ikinci bölüme geçilmiştir. İkinci bölümde afişin Türkiye'deki seyri üzerinde durulmuştur. Toplumsal olayların Türk Grafik ve Afiş sanatı üzerinde nasıl bir etkide bulunduğu üzerinde durulmuştur. İncelenen dönem, Cumhuriyet öncesinden başlamakta ve günümüze kadar gelmektedir. Ancak 1980 sonrasını içeren çalışma ağırlıklı olarak üçüncü bölüme bırakılmıştır. Türkiye'de gelişen sanat akımlarının sürükleyici ve bütünleştirici olmamasından dolayı sanatsal irdeleme sanatçıların yapıtları incelenerek yapılmıştır. Gerek ikinci gerekse üçüncü bölümdeki sanatçılar, dönemin tanınan ve saygı gören sanatçıları arasından seçilmiştir. Ürettikleri eserlerin tanıdık olmasına ve uzun bir süre iş üretmiş olmalarına dikkat edilmiştir. Üçüncü bölümde tez konusunun da cevabı olan 1 980 - 90 arası dönem ve afişe etkileri incelenmiştir. Sosyo-ekonomik ve kültürel incelemenin ardından teknolojik gelişmeler ve sanatçılar bazında afiş sanatındaki gelişmeler ele alınmıştır. Dönemin kısa ve iki yönden de sabitlenmiş bir evre olması nedeniyle, incelenen sanatçı sayısı ikiyle sınırlandırılmıştır. Çünkü yukarıda da belirtildiği gibi seçilen sanatçılarda aranan en önemli nitelik tutarlılık ve sürekliliktir. Bu dönemde üretim yapan sanatçılar ya afiş konusuyla ilgilenmemişler ya da gelişen iletişim olanaklarının bir dezavantajı olarak özgün ve kalıcı iş üretememişlerdir. Bu açıdan döneme bakıldığında geçmişten geleceğe geçen ve tutarlı işler üreten Bülent Erkmen ve Sadık Karamustafa dikkat çekmektedir. İncelemeye giremeyen 90'lı yıllarda ise artan taleple daha çok sanatçı çıkacaktır. Araştırmanın konusu "1980 - 90 Döneminde Türkiye'de Grafik Tasarımın Parçalarından Afişin Sosyo - Ekonomik ve Kültürel Devinimi" olduğu için inceleme ve çözümleme sırasında örnekler üzerinden gidilerek görsel olarak zenginleştirilmeye çalışılmıştır.