Algılanan Stres, Yaşam Olayları, Psikolojik İyi Oluş ve Kişilik Bozuklukları Arasındaki İlişkilerde İçsel ve Kişiler Arası Duygu Düzenleme Güçlüğünün Rolünün İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURTEN YILMAZTÜRK
Danışman: ORÇUN YORULMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son dönemki görgül ve bilimsel çalışmalar duygulara yönelik bilgi, farkındalık ve deneyimlere odaklanan bir kavram olan duygu düzenlemede yaşanan güçlüklerin psikolojik iyi oluş ve psikolojik sorunlar ile yakından ilişkili olduğuna işaret etmektedir. İlk bakışta bu güçlük öncelikle içsel veya kişi içi gibi görünse de duyguların dışa vurumu, yakın çevredeki önemli insanların olası etkileri ve onların verdiği tepkiler de dahil olmak üzere artık daha geniş kapsamda değerlendirilirken, bu güçlüğü inceleyen güncel çalışmalar kişiler arası bağlama da odaklanmaya başlamıştır. Bu sebeple, kişi içi ve kişiler arası bağlamda yaşanan bu güçlüğün stres, yaşam olayları, kişilik inançları ve iyi oluş ile ilişkisi ayrıca merak konusudur. Dolayısıyla bu çalışmanın ilk amacı duygu düzenleme güçlüğünün önemli bir yönünü değerlendiren Kişiler Arası Duygu Düzenlemede Güçlük Ölçeği'ni (KDGÖ) Türkçe'ye uyarlamak ve bu ölçeğin psikometrik özelliklerini incelemektir. Bu çalışmada ayrıca kişi içi ve kişiler arası duygu düzenleme güçlüğünün algılanan stres, kişilik bozuklukları ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkilerde görece aracılık etkilerinin incelenmesi de hedeflenmiştir. Bu amaçla çalışmadaki katılımcılardan içsel duygu düzenlemede güçlüğü, kişilik inançları, psikolojik iyi oluş, algılanan stres ve yaşam olaylarına dair ölçüm araçlarını doldurmaları istenmiştir. Çalışmanın ilk kısmında 300 kişilik yetişkin bir örneklemden elde edilen verilerde KDGÖ'nün faktör yapısı, içsel tutarlık, grup farkı ve korelasyon analizleri yapılmış; Türkçe formun yetişkin bir örneklemde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın ikinci kısmında ise 560 kişilik katılımcı grubuyla kişi içi ve kişiler arası duygu düzenleme güçlüğünün aracılık rollerine yönelik analizler gerçekleştirilmiştir. Genel olarak bu analizlerin sonuçları algılanan stres, kişilik bozuklukları ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkilerde kişiler arasına kıyasla kişi içi duygu düzenleme güçlüklerinin görece daha etkili bir faktör olduğunu göstermiştir. Çalışma bulguları özellikle içsel ve kişiler arası duygu düzenleme güçlüğü bağlamında karşılaştırmalı olarak ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.