Baudrillard'ın değer teorisi bağlamında sanatın dijital dönüşümünde NFT'ler üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ŞAMİL AĞRIDAĞ
Danışman: MURTAZA TALHA ALTINKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanın dünyayı anlama ve kendini ifade etme çabası tarih boyunca görsel üretimler üzerinden gelişmiş ve sanat bu süreçte hem bireysel hem de toplumsal hafızanın temel taşıyıcılarından biri olmuştur. Sanayi devrimiyle hızlanan teknik ilerlemeler fotoğraf, sinema gibi araçlarla temsil biçimlerini değiştirmiş ve sanatın gerçeklikle kurduğu ilişkiyi ileri bir boyuta taşımıştır. Dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla bu değişim daha görünür hale gelmiş ve sanatın üretildiği, dolaşıma girdiği ve izleyici tarafından deneyimlendiği ortamlar yeni bir yapı kazanmıştır. Dijital üretim yöntemleri, sanat eserini farklı ekranlarda deneyimlenebilen bir form haline getirmiş ve izleyicinin sürece daha etkin biçimde dahil olmasını sağlamıştır. Bu ortamda özgünlük, sahiplik ve değer gibi kavramlar yeniden tartışılmaya başlanmış ve dijital içeriklerin sınırsız biçimde çoğaltılabilmesi çeşitli belirsizlikler ortaya çıkarmıştır. Bu belirsizliklere çözüm olarak, Blokzinciri ve Non Fungible Token (NFT) teknolojileri, dijital eserlerle ilgili sahiplik bilgilerinin doğrulanabilir bir şekilde kaydedilebilmesini sağlamış ve sanatın dijital dolaşımındaki bazı teknik sorunlara yönelik alternatif bir yaklaşım sunmuştur. Ayrıca NFT'lerin çevresinde oluşan kullanıcı toplulukları, fiyat hareketliliği ve satış odaklı üretimler, dijital değer üretiminin teknik altyapıyı aşan bir boyuta sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma dijital sanatın geçirdiği dönüşümü ve NFT teknolojisinin sanat alanıyla kurduğu ilişkiyi Jean Baudrillard'ın simülakr, hipergerçeklik ve değer kavramları doğrultusunda incelemektedir. Baudrillard'ın yaklaşımı ile dijital kültürde dolaşıma giren imgelerin nasıl anlam kazandığını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada dijital sanatın tarihsel gelişimi, NFT teknolojisinin temel özellikleri ve değer algısını etkileyen göstergeler ele alınmaktadır. Aynı zamanda dijital üretimlerin ve NFT projelerinin hangi anlatılarla desteklendiği ve bu yapıların izleyici, sanatçı ve eser ilişkileri üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Tez çalışması, bu ilgili unsurları inceleyerek dijital sanatın güncel dönüşümünü kuramsal düzeyde ele almayı amaçlamaktadır.